Erantzun kolektiboak bizitzen ari garen larrialdien aurrean

Azken hilabeteotan gizarte gisa jasaten ari ginen arrakala asko nabarmentzen hasi dira. “Urruntze soziala” deiturikoa ezarri zaigun eta zainketa lan garrantzitsuenak etxeetan berriro ipini diren garai honetan, auzo- eta eskualde-mugimendu asko berriro jarri dira martxan, bizi ditugun larrialdiei aurre egiteko laguntza-sareak kolektibitatetik eta elkarrekiko dugun interdependentzia onartzetik bakarrik sor daitezkeela erakusteko. 

Gogoeta hauen bidez, Covid-19 pandemiatik haratagoko testuinguruaren irakurketa eta zainketa sareetako kolektibo desberdinek egindako lanari buruzko saiora gonbidatu nahi zaituztegu. Larrialdi-egoeratik haratago, gure lurraldeetan komunitatea sortzeko eta bizitzari eusteko oinarrizko mugimenduen garrantzia ikusarazteko, Mérce Cortina, mugimenduetan eta auzo identitatean aditua izango dugu, De Monfort University-ko hiri-politiketako irakaslea eta CURA (Centro de Investigación Urbana y Austeridad) erakundeko kidea eta giza mugimenduetan eta auzo identitatean aditua izango dugu. Halaber, Fernando Fantova (Sanfran Auzo Sarea) eta Mati Iturralde (Zuia, ElkarZainduz) izango ditugu gurekin, konfinamendu asteetan egindako ekintzak eta etorkizunean aurreikusten dituzten erronkak azaltzeko, testuinguru hain ezberdina duten Bilboko San Fran auzotik eta Zuiako eskualdetik (Araba).

Saio presentzialak berreskuratu ahal izan arte, saioa bideokonferentziaz egingo da, Jitsi plataformaren bidez. Zure plaza erreserbatzeko (plaza mugatuak daude) eta saio honetaz gozatzeko informazioa jasotzeko, idatz iezaguzu hezkuntza (arroba) euskadi.isf.es helbidera. Animatu eta sarretatik ikusiko dugu elkar (modu seguruan)!

Saioa: Erantzun kolektiboak bizitzen ari garen larrialdien aurrean

Hizlariak: Mercè Cortina, Fernando Fantova, Mati Iturralde

Data: 2020ko ekainaren 18an, osteguna

Ordua: 18:00-20:00 (GMT + 2)

Tokia: Jitsi (posta bitartez jakinaraziko dizugu, aldez aurretiko izen ematea)

Hizkuntza: Gaztelania

Mercè Cortina-Oriol Zientzia Politikoan doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatean, hurrengo izenburua duen tesiarekin: “Estrategias Escalares, Discurso e Identidad en la Ciudad Emprendedora: el caso de Zorrotza, eta Erresuma Batuko De Montfort Leicester Unibertsitateko Zientzia Politikoetako irakaslea, non Hiri-ikerketa eta Austeritatea Zentroko kidea den ere bai. Mugimendu sozialetatik, garapen komunitariotik eta parte-hartze sozialetik abiatuta, eta ekonomia politikorantz eta hiri-politikarantz aurrera eginez, bere ikerketak tokiko gobernantza-sistemak deskribatu eta kritikatu ditu historikoki. Gaur egun, Mercè Cortina-Oriol  De Montfort Universityko Hiri Ikasketako Masterreko zuzendaria da, baita CURAko doktoregaien zuzendaria ere. Berriki, Journal of Urban Affairs moduko aldizkarietan agitaratu du.

San Franciscoko elkartasun sarea Covid-19 pandemiak eragindako osasun publikoko arazoaren aurrean eta horri aurre egiteko salbuespen neurrien aurren sortu da. Auzokideen asrteko zainketak eskaitzen dituen sarea da, baita ahultasun egoeran dauden pertsonentzako giza baliabidetarako bideratzea edo/eta orientabidea ere. 100 boluntariok baino gehiagok osatzen dute sarea, eta gaur arte 150 laguntza eskaera jaso dituzte. Eraikitzen ari den eta beste behar batzuei erantzuteko prest dagoen ekimena da. Berriki, auzoko beste zenbait saltokiekin batera, hainbat arrazoirengatik gizarte zerbitzuen laguntzarik jasaten ez duten pertsonen elikagai hornidura hasi dute. Premiazko erantzun hau auzoko saltokietan diru ekarpenak egiten dituzten auzotarrei esker eman da, elikagai soberakinak sortzeko eta behar denean banatzeko helburuarekin. 

Deskarga ezazu gure lan-koadernoa “Giza eraldaketarako bidea: GrAL eta MAL aldaketa tresna gisa”

Ikaslea zara eta zure GrAL edo MAL arazo sozial bati aurre egiteko erabilgarria izatea gustatuko litzaizuke? GrAL / MALak tutorizatzen dituzu eta ikerketa lan horiei ahalik eta etekin handieta nola atera azalduko dizun dokumentu bat izatea gustatuko litzaizuke? Agian giza erakunde bateko kide zara, eta inoiz ez duzu pentsatu GrAL/MALek bultzatzen dituzuen giza eraldaketarako prozesuetako tresnak eta analisiak hobetzeko balio dezaketenik? Kasu horietarako ISF-MGIk hemengo dokumentu hau prestatu dugu.

Giza eraldaketarako graduko lanak diseinatzen eta laguntzen 20 urte baino gehiago eman ondoren, ISF-MGIn Lan Koaderno bat sortu dugu, gure ikaskuntzak jasotzen dituena eta GrALek eta MALek eskaintzen dituzten aukera zabalak gurekin lan egiten duten beste eragile batzuentzat lagungarri izan daitekeena. Dokumentu honetan era horretako ikerketetan sinestera garamatzaten arrazoiak ikusi ahal izango dituzu, egunero aurkitzen ditugun mugak ahaztu gabe. Ikerketa feministako metodologien munduan murgiltzen gara, genero-ikuspegia gaindituz eta antzeko jauzia egin nahi duten beste erakunde batzuekin erreferentziak eta ideiak partekatuz, ezagutza sortzeko modua zalantzan jartzeko. Azkenik, giza eraldaketarako GrAL eta MALen hedapenarekin amesten jarraitzen dugun eragile guztiekin eztabaidatzen jarraitu nahiko genuke, eta horretarako etorkizuneko erronka batzuk aipatzen ditugu.

Kontatzen ari garena interesatzen zaizu? Hemen daukazu dokumentu osora sartzeko esteka! 

https://nube.isf.es/index.php/s/S3xRQQkQWbmTLJ9

Bideo-konferentzia zerbitzu libre, seguru eta arduratsua abiaraziko dugu

Mugarik Gabeko Ingeniaritza bideokonferentzia zerbitzua eskaintzen hasiko da, zerbitzu segurua da, software librean oinarritua eta doakoa doakoa! Beharrezkotzat jotzen dugu, azken hilabeteetan online komunikazioek izan duten gorakada handia ikusita eta Zoom bezalako multinazionalek eskaintzen duten aplikazioen inguruan sortutako zalantzengatik.

Azken egunetan, bideokonferentzia-zerbitzu bat gizarteratu dugu, erabilera orokorreko beste zerbitzu batzuen baliokidea dena, hala nola Zoom, Skype edo Hangouts. Zerbitzari hori eskuragarri dago urrunetik edo egungo konfinamenduaren ondorioz komunikatu behar duten kolektibo sozial, elkarte edo partikularrentzat.

Tresnara sarbidea esteka honen bidez egin daiteke: https://meet.isf.es / eta edozein nabigatzailetatik egiten da. Gailu mugikorretan, gainera, webgune honetan deskarga daiteke aplikazioa edo Androiderako edo iOSerako eskuragarri dauden gordailuetatik ere instala daiteke. Zerbitzuaren erabilera oso intuitiboa bada ere, eskuliburu bat argitaratu dugu gauzak errazteko (ES) erabilera-eskuliburua .

Helburuak

Gure helburua bilerak, solasaldiak eta hitzaldiak egiteko zerbitzari fidagarri eta segurua eskaintzea da, gure datuak merkantzia gisa tratatzen diren eta onura ekonomikorako erabiltzen diren enpresa handien zerbitzuen alternatiba bat izanik. Helburu horiek lortzeko, teknologia eta komunikazio libreen aldeko apustua egin dugu, baita zerbitzuak deszentralizatzearen aldekoa ere, ISF-MGIren burujabetza teknologikoaren aldeko apustuarekin jarraituz.

Eskaintzen dugun zerbitzua Jitsi Meet softwarean oinarritzen da eta Apache 2.0 lizentzia libreko bideokonferentzia-aplikazioen ekosistema batetik abiatzen da. Horrek esan nahi du softwarea edozein helburutarako erabil daitekeela; baita banatu, aldatu eta aldatutako bertsioak banatu ere. Horri esker, ISF-MGIn gure zerbitzarietan instalatu ahal izan dugu eta zerbitzu hori eskaini nahi duenak erabil dezan.

Bermea

Zerbitzu honetan konfiantza izan dezakezu ISF-MGIn konfiantza duzun heinean, zerbitzua gure Informazio Sistemen Taldeak (GSI) eta gure bazkide teknologiko en Freedom for Knowledge and Technologyk (F4KT) kudeatu eta mantentzen baitute. Gainera, iturburu-kodea argitaratuta dagoenez eta ikuskatzeko modukoa denez, bermatuta dago ez dagoela nahita egindako atzeko aterik, gaur egun aukerarik seguruenetako bat delarik. Gure aldetik, konpromisoa hartzen dugu erabiltzaileen gutxieneko informazioa gordeko dugula, eta informazioa hau ahalik eta denbora laburrenean egongo dela eskuragarri zerbitzarietan. Zerbitzuaren mantentze-lanen proposamenekin konektatzen denaren IP helbidea baino ez da biltegiratuko. Informazio hori ez da inola ere hamabost egun baino gehiago biltegiratuko, eta GSI eta F4KT taldeentzat baino ez da izango eskuragarri. Hori guztia gure pribatasun-politikan ikus dezakezue.

Plataforma hau erabiltzea doakoa izango da, baina eskertzen dizuegu gure elkartearen jarraitzailea izatea aukeratzen baduzue, horrela zuen laguntzarekin lanean jarraitzeko eta zerbitzu horiek eskaintzeko aukera gehiago izango ditugu:
Erraz egin dezakezue esteka hau jarraituz!

Teknologia, arazo bat ebazteko zientziaren aplikazioa

Teknologia ez da soilik software bat edo auto baten motorra sortzea. Teknologia, grekozko techne, arte edo lanbide esan nahi duena, eta zientzia esan nahi duen logia, arazo bat ebaztea edo nahi bat asetzea helburu duen zientziaren aplikazioa da. Eta horixe da aurreko ostegunean egin genuena, konfinamendu hasieratik datorren arazo bat konpontzea: bizikletaz ezin ibiltzea (edo pedalei berriro eragitearen beharra asetzea).

Zuk Zeuk Egin Lab 1.0 programaren lehenengo tailerraren arrakastaren ondoren (elikadura burujabetzari buruzko tailerra), bizikleta saio honekin animatu ginen. Badakigu bizikleta ezinbestekoa dela egungo larrialdi klimatikoari aurre egingo dion mugikortasun jasangarriaren eraikuntzan. Bere funtzionamendua ezagutzea, gure beharren arabera aldatzera animatzea eta bizikletaren alde egiten duten lotura kolektiboak indartzea izan dira saioaren helburuak.

Bizikletak konfinamendu garaian tokirik ez zuela uste genuen, baina MTB Andreak kolektiboak asmamen apur batekin posible zela erakutsi zigun. Eta horrela, bizikletarekiko zale diren emakumeek irtenbidea erakutsi eta gure bizikleta estatiko bihurtzen irakatsi ziguten, egongelatik pedalei eragiten jarraitzeko.

Bakoitza gure etxetik baina bideokonferentzien plataforma baten bidez konektatuta, gure bizikletak moldatu genituen eta spinning klase bat eman genuen.

Etorri ezin izan zinetenontzat, urratsez urrats kontatzen dizuegu nola egin genuen tailerra:

Bizikleta zahar baten kamera, bi brida, artaziak, bi aulki, erratz baten edo mendiko makila bat eta benda bat besterik ez dugu behar. Bizikletaren katea askatuz hasiko gara. Kamera erditik moztuko dugu. Kameraren mutur bat pedalari eusten dion haritik pasatu eta brida batekin lotuko dugu. Beste muturra atzeko burdinean lotuko dugu. Kamera tenkatuta dagoela egiaztatu behar da, baina pedalei eragiteko moduan, soberan dagoen zatia moztu eta prozesua beste pedalarekin errepikatuko dugu.

Ondoren, atzeko gurpila aterako dugu. Makila hartu eta erdian benda jarriko diogu. Bi aulkiak paraleloan jarri eta bizikleta haien artean kokatuko dugu. Makila aulkien gainean jarriko dugu bizikleta eusteko, eta bendarekin ondo lotuko dugu aulkiei. Ondoren, soberan izan dugun ganbera zatitxoarekin aulkiak euren artean lotzen ditugu, zorua berdinduta ez badago egonkortasuna emateko. Nahikoa ez bada, kutxa bat edo liburu batzuk jar ditzakegu aurreko gurpilaren azpian.

Eta badaukagu gure bizikleta estatikoa!
Musika apur bat eta pedalei eragitera!

Testua baino bideoak nahiago badituzu, hemen ikus ditzakezu tailerraren, spinning saioaren eta Luzatze ariketen bideoak.

Elkartasuna eta aliantzak ereiten eraldaketa ezartzeko

Aurtengo udaberria asaldatuago hasi dugu, etxealdiak hordagoa bota digu eta geure oinarrizko gabeziak bistaratu egin zaizkigu. Han eta hemen, zientzia ezpainetan hartuz babes-neurriek itogura sorrarazi digute, baina ezberdintasuna, jasangarritasun eza eta zaurgarritasuna adierazle diren gizarteotan, goi-politikek egunerokotasuneko bizitzak eta zaintzak zein alboraturik dituzten nabaritu dugu hainbat arlotan, elikadura sistema kasu.

Zoramena sortzen duen elikadura sistema aldrebes beraren neurriak alarma egoeran ere aplikatu nahi izatean, urteetan alternatibak eta erresistentziak lantzen dabiltzan mugimendu eta eragileek alto eman behar izan dute.

Bai estatu espainiarrean [1] baita Euskal Herrian [2] ere ehundaka eragile batu gara neurri horietan, beste behin ere, gertuko baserri eta herritarron elkargune diren azoken dinamikak oztopatu eta lehen sektorearen industrializazioa eta banaketa kilometrikoa lehenetsi direlako. Hauen aburuz, oztopoz-oztopo munduko hainbat landa eremuetan agroekologiaren bidetik lantzen ari diren alternatibak sendotzearen beharra ezaguna da, eta garai hauetan garrantzitsuagoa oraindik ere.

Gure lankide diren Santa Marta komunitateko salvadortarrak ere horretan dabiltza hamarkadetan meatzaritza metalikoaren mehatxuan erresistentzian izan diren lurraldean elkarlanean garaiko eta bertoko uzta ahalbidetuko duten eredua antolatzen eta eraberritzen [3].

Zaharkituak ditugun gizarte-ereduak zaintza lanak gutxiesten eta genero bereizketa ezartzen jarraitzen duenez, norbanakoak elikadura sistemarekin duen harremana menpekotasunez josita dugu. Beraz, etxeko zaintza lanak ere erresistentzia eremu direnez, eskuak zein ahoak lanean jartzeko garaia ere izan dugu, sukaldaritza natural eta iraunkorra landuz eta dastatuz [4].

Denean ere, Via Campesinak aurtengo baserritarren nazioarteko egunean ohartarazi bezala eskubideak landu, erein eta ideia eraldatzaileen uzta biltzeko larrialdi garaiak dira honako sasoiak ere. [5]

Eta erakunde erreferente honen lema aintzat hartuz, larrialdia globalizatzen den honetan, ozenki, borroka eta esperantza ere globalizatu dezagula.

Informazio gehiago:

[1] https://www.soberaniaalimentaria.info/otros-documentos/luchas/723-carta-mapa

[2] https://ehkolektiboa.eus/merkatu-eta-azokak-irekita-nahi-ditugu/

[3] http://www.adessantamarta.sv/nuestro-trabajo/programa-de-agricultura-sostenible/282-santa-marta-desarrolla-acciones-para-avanzar-en-su-soberania-alimentaria

[4] https://euskadi.isf.es/blog/zuk-zeuk-egin-lab-1-0/?lang=eu

[5] https://viacampesina.org/es/17abril2020-labrar-sembrar-y-cosechar-ideas-transformadoras-ahora-es-el-momento-de-exigir-soberania-alimentaria/

Klimaren aldeko ekimen globalera batzen gara

ISF-MGI, Ingenieria Sin Fronteras Federazioko kide bezela, apirilaren 24ko klimaren aldeko ekimen globalera batzen da osasun-krisiari aurre egiteko justizia sozialaren eta klimatikoaren irizpideak aldarrikatzeko.

Hona hemen ekimen honen manifestua:

Gaur biztanle guztiok koronabirusaren pandemia eta haren ondorioak jasaten ari garen honetan, agerikoa egiten zaigu zer premiazkoa eta zer alboraezina den indarrak batzea, elkarri lagunduz, gaixotasunari eta osasun eta jendarte mailako ondorioei aurre egiteko. Zaurgarrienak diren pertsona eta taldeek, batez ere, pairatzen dituzte ondorio horiek. Pertsona eta talde horiek, gainera, ez dute soilik osasun krisia jasaten, beren bizimodu, dagoeneko, ezduinduaren eskastea eta txarragotzea ere jasaten dute.


Larrialdian gaudela ulertarazten digun ezagutza berak eramaten gaitu erakunde sinatzaileok apirilaren 24ko “Klimaren aldeko ekimen globala” deialdiari eustera, zeren, nahiz eta gaur egun osasun krisia bere gordinean nabarmentzen ari den, krisia bere osotasunean baita krisia eta halaxe tratatu behar da. Baten gordintasunak ez du bestearen larria txikiagotzen. Klimaren krisiak pil-pilean dirau eta Europar parlamentuak, estatuko gobernuak, EAEko eta Nafar parlamentuek eta beste hainbat erakundek klima larrialdia formalki aitortu arren hainbat agintarik ez dute ezagutu ezta onartu ere. Hori gutxi balitz, agintari horiek entzungor egiten diete aholku zientifikoei ezegin errudunen bidez.


Ez da unea pandemiaren aurkako borroka trabatzeko ezta baliabideak borroka horretatik aldentzeko ere. Hori dela-eta, Fridays for Future kolektiboak Global Strike for Future ekimenaren baitan bultzatzen duen nazioarteko deialdiari forma berezia emango dio, eta, horretarako, sareetan izango du erdigunea. Bere helburua gogoetarako deia egitea da, eta gerora zehatzagoak eta irmoagoak izango diren jardueren oinarria ezartzea.

Izan ere, osasun publikoaren krisialdi honek agerian utzi du teknologiak bermatzen zigun erabateko segurtasun-sentsazioa zeharo faltsua zela. Era berean, ikusgai utzi du zein kaltegarria izan daitekeen krisialdi bat, oharkabean eta egoerari eraginkortasunez aurre egin diezaiokeen prebentzio- eta larrialdi-plan nahikorik gabe harrapatzen bagaitu. Krisiaren efekturik dramatikoenak agerikoak izan aurretik ez badugu plan bat, ez baditugu baliabide nahikoak esleitzen, ez badihardugu irmotasunez eta ez baditugu zientziak adierazitako gomendioak jarraitzen. Ez badugu irmoki eta azkar jokatzen, klima-aldaketa bizkor bezain sakona jasango dugu, eta ezinezkoa egingo zaigu egokitzea. Zeharo suntsigarria izan daiteke ekosistema eta jendarte gehienontzat.

Gizadiak aurrekaririk gabeko klima larrialdiari aurre egin behar dio. Eta jardun ere behar dugu bizitza babesteko ardura ezeren gainetik jarriz. Biziraupenaren defentsak neurri anbiziotsu eta drastikoak hartzera eraman behar gaitu egoerak gainezka egin baino lehen, hau da, behar diren ekimenak bultzatuz klima larrialdia gure gain hartzera eraman behar gaitu eta ez politikoki egingarri aurkezten dizkiguten neurri horiek hartzera. Kudea dezagun klima larrialdia krisi bezala, halaxe baita. Gaur klima larrialdiaren aurrean irmotasunez jokatzeak erdietsiko du giza-eta ingurumen-eraginak apalagoak izatea, nahiz eta eragin horietakoasko ez garen arintzeko gai izango.

Biodibertsitatearen galera handiak eta munduko tenperaturaren emendatzeak argi erakusten digute egoera itzulezinaren ertzean gaudela. Planeta osoa ardurak hartuta dago, gizon-emakumeok eta baita gure jendarteak ere. klima aldaketaren ondorioak dira, besteak beste, baso-sute handien ugaritzea, lurralde epelagoen gaisotasunen zabaltzea, lehorte latzagoak, itsas mailaren goratzea, euriteek eragindako uholdeak, klimaren krisiak sortutako migrazio-mugimenduak…

Eta berdintasun eza. Nazio Batuen Giza Eskubideen eta Muturreko Pobreziaren kontalariak dioenez “mundua klima apartheidean erortzeko arriskuan dago, zeinean aberatsek ordaintzen duten berote, gosete eta gerrateetatik alde egitearren. Bien bitartean gainontzekoak bazter uzten dira sufritzen. Gainontzekoak gehienok gara. Berotze globala ekoizpen eta kontsumo ereduaren ondorio zuzena da. Eredu honek ezin du pertsonen bizi-beharrak asebete, are prekarizatu eta zaurgarri egoeran jartzen du munduko biztanleen, ekosistemen eta planetan diren gainontzeko izakien zati handi bat.

Horrez gainera, espezie bezala gure bizirautea arriskuan jartzen du baliabide naturalak mugagabeko ustiapenean oinarrituz eta herrialde pobretuenetan eta zaurgarrienetan bidegabe joz. Baina krisi honetan zientziak eginbidea erakutsi digu, eta hori ez da ezer gure sistema ekonomikoaren deskarbonizazioa baizik, batez ere, mendebaldeko jendarte industrializatuetan, guk baititugu erantzukizun handiagoa eta baliabide gehiago. Koronabirusaren krisiaren aurrean gelditu da sistema ekonomikoa, eta, berrabiarazi aurretik, berari buruz hausnartu beharra daukagu.


Horren aurrean, erakunde sinatzaileok adierazi nahi dugu, zientziarekin bat eginik, koronabirusak eragindako krisietatik irteteko neurriak babesteko beharrarekin bat gatozela, baina neurri horiek ezin dutela berriro sortu egungo larrialdi ekologiko eta sozialera ekarri gaituen eredua. Ikasi duguna erabil daiteke, eta erabili behar da. Pertsonengan oinarritu behar da, pertsonen aukeretan eta premietan, bai eta gure baliabide naturalen babesean ere. Laburbilduz, irten gaitezen geldialditik, eta eralda dezagun jarduera bai klimatikoki, bai sozialki bidezkoa izango den modu batean.

Jakin badakigu zientziak zer dioen: larrialdia hain da bortitza ezen oso neurri sakonak hartu beharra dagoen; hamarkada honetan egiten dugunak epe labur, ertain eta luzera jasango dugun berotze-maila erabat baldintzatuko du, eta, hori dela-eta, ezinbestekoa da kontsumo jakin batzuk berehala murriztea (energetikoa, kasu), garraio-eredua aldatzea, trantsizio energetikoa bizkortzea eta erregai fosiletatik %100 berriztagarria, efizientea, isurketa kutsagarririk gabea eta bereziki autokontsumoaren eta deszentralizazioaren ikuspuntuetatik bidezkoa izango den eredu batera pasatzea. Beharrezkoa da, halaber, eskala aldatzea eta globaletik lokalera iragatea, hartara, garraioaren kate luzeak murriztuta planetaren mugekin bat etorriko den elikadura-ereduak balioetsi behar dira. Ahalegin horiek, zientziaren jarraibideen haritik doazenak, gure isurketak bortizki murriztera eraman beharko gintuzkete, bai eta neutraltasuna ahalik eta lasterren lortzera ere.

Horrela baino ezin izango zaie berokuntza globalaren ondorioei aurre egin, eta, aldi berean, jendarte bidezko eta solidariorantz bideratu eta klima-aldaketak elikatzen dituen beste krisialdien arriskuak murriztu.

Manifestua sinatu https://forms.gle/A24yB9mjhqkWv9e36

Jardueraren ezinbesteko bultzada ez da bidezkoa izanen gizarte eta klima aldetik, oinarrizko bi printzipio biltzen ez baditu:

  • Klimaren ikuspegitik, berotegi-efektua eragiten duten gasen emisio garbiak nabarmen murrizteari aurre egitea, adierazpen zientifikoekin bat etorriz eta neutraltasuna ahalik eta azkarren lortuz.
  • Ikuspuntu sozialetik, pertsona eta talde zaurgarriei erabatekolehentasuna, haientzat bizi-baldintza duinak bermatuz.

Printzipio horien aplikazioa funtsezko alderdi askotan islatzen da; besteak beste, hauetan:

  • Ekoizpen- eta kontsumo-sistemak berrantolatzea, gure gizartearen funtsezko beharrak zehaztuz hauei lehentasuna emateko.
  • Merkataritza eta Inbertsio Itunetan (TCI) islatzen diren edo ez diren politika komertzial, nazional zein internazionalak, birplanteatzea, hurbileko kontsumoa lehenetsiz eta kanpoko mendekotasuna mugatuz, energian zein funtsezko edozein beharretan.
  • Biodibertsitatearen galera murrizteko eta ekosistemak lehengoratzeko neurriak lehenestea.
  • Gizarte-kohesioa, elkartasuna eta sektore publikoa sustatzea.
  • Sektore jasangarrietan enplegua eta lan-banaketa sustatzea, eta aldaketekiko zaurgarriak diren sektore eta lurraldeetarako trantsizio justu baterako neurriak hartzea, lanaldia murrizteketa eta konziliazioa bezalako neurrietan aurrera egiteko.
  • Zaurgarrienak babestea, zaurgarritasunaren arrazoia edozein dela ere (mota, arraza, generoa…), oinarrizko errenta baterantz aurrera eginez, inor atzean gera ez dadin.
  • Fiskalitatea eta gastu publikoa bat etorriko dira birbanaketa justu batekin eta ingurumena babesteko eta deskarbonizatzeko printzipioekin.
  • Estatu gisa, Hego Globaleko herrialdeekin eskuratu dugun zor klimatikoa onartzea, nazioarteko finantziazio-funtsei bidezko ekarpen nahikoa eginez, justizia klimatikoaren printzipioen arabera.
  • Energia-trantsizioa azkartzea, erregai fosiletatik %100 energia berriztagarriko eredura igaroz, bidezkoa eta eraginkorra izango dena,emisio kutsatzailerik gabe, autokontsumoaren eta energia banatuarenaldeko apustu garbia eginez eta tarifa-sistema bidezkoak erabiliz.
  • Mugikortasun-eredua aldatzea, ibilgailu pribatuaren erabilera murriztuz eta garraio publikoaren azpiegiturak eta zerbitzuak indartuz, bereziki trenbide konbentzionalarena, bai merkantzientzat bai bidaiarientzat.
  • Elikadura eredua aldatzea sistema agroekologikoetan oinarrituta, gertukoak eta kutsatzaile kimikorik gabekoak izango direnak.

Informazio gehiago:

http://juventudxclima.es/wp-content/uploads/2020/04/Nota-de-Pensa-Manifiesto-24A.pdf

http://alianza-clima.blogspot.com/2020/04/dia-de-la-tierra-arranca-la-accion.html?m=1

(BETETA!)Eskubide digitalen urraketa alarma globaleko egoeran

Une zail eta nahasi hauetan hausnarketa kritikorako gune bat ireki nahi dugu osasun-larrialdiak bigarren mailan uzten ari dituen gai batzuen inguruan. Zein rol jokatzen ari da teknologia digitala krisi honetan? Nola ari dira kudeatzen gure osasunari/mugikortasunari buruz “lagatzen” ari garen datu kopurua? Larrialdi-egoera batean gaude, Naomi Kleinek “shockaren doktrina” lanean deskribatzen dituen agertokien antz handia duena. Bizi garen momentu hau finantza- eta enpresa-eliteek balia dezakete buruan aspalditik zituzten ideiak eta proiektuak aplikatzeko.

Zein mundu geratuko zaigun eta big data-k gure bizitzetan zein rol jokatzea nahi dugun pentsatzeko unea da. Horretarako, saio bat antolatu dugu La Jes hackfeministarekin, Sursiendo kolektibokoa. Chiapasen (Mexiko) kokatutako ekimen bat dugi hau, software librearen, teknopolitikaren eta ondasun komunen inguruan lan egiten duena, besteak beste. Zigor-esparruen zerbitzura dauden zailgo- edo arakatze-sistemak aplikatzeak zailgo-egoera orokor batean jartzen gaitu, zeinak COVID-19 ostean dinamika horien ondorioei buruz galdetzera garamatzan. Giza eskubideen (digitalak) ikuspegitik  aztertzea merezi duten hainbat urrats eman dira Iparretatik Hegoetara.

Gure aurrez aurreko saioak berreskuratu ahal izateko zain gaudenez, kasu honetan bideokonferentzia baten aldeko hautua egin dugu Jitsi plataformaren bitartez. Zure plaza erreserbatzeko (plaza kopuru mugatua egongo da) eta saio honetan nola parte-hartu jakin dezazun, idatzi hezkuntza(abildua)euskadi.isf.es helbide elektronikora. Animatu eta (modu seguruan) ikusiko dugu elkar sareeetatik!

Saioa: Eskubide digitalen urraketa alarma globaleko egoeran

Hizlaria: La Jes, Sursiendo Kolektiboa

Data: 2020ko apirilaren 8a, asteazkena

Ordua: 18:00-20:00

Tokia: Jitsi plataforma (postaz jakinaraziko dizugu, aurretiazko izen-ematea)

Hizkuntza: gaztelania

ADES Santa Martak pandemia egoeran Giza Eskubideak errespetatzea eskatzen du.

Bizitzen ari garen egoeraren aurrean, ISF-MGI-tik beste herrialde batzuetan COVID-19 pandemiari nola egiten ari diren aurre kontatzeko espazioak ireki nahi ditugu. Duela zenbait urte ADES-Santa Marta elkartearekin lan egiten dugula, zeinek, El Salvadorreko beste erakunde batzuekin egindako ohar baten bidez, pandemia honen kudeaketa Erdialdeko Amerikako herrialdean jasaten ari den Giza Eskubideen urratzerako pausu bat gehiago ez izatea eskatzen duen. “Giza eskubideen erakunde bezala, deia egiten diegu herritarrei orokorrean eta nazioarteko elkarteari, COVID-19 pandemia egoeran ematen ari den nagusikeriaren aurrean adi egoteko, honek errespetuarekin eta eskubideen betetzearekin lotuta egon behar baitu”


Hemen irakur daiteke ohar osoa: “Herriaren Giza Eskubideen errespetuagatik” (gasteleraz)

Por el respeto de los Derechos Humanos de la población

Con el COVID-19 el mundo está ante una situación sin antecedentes conocidos, los países enfrentan una complejidad donde quizá ninguno estaba preparado, El Salvador no es la excepción. El gobierno salvadoreño que inició el 1 de junio de 2019, no dio continuidad a algunas políticas públicas de su antecesor; eso sucedió en materia de salud; hasta hoy no se conoce una nueva política en la materia. Así nos encontró la pandemia. El gobierno ha adoptado medidas relativas al control de personas que ingresan al país, procedentes de otros países, como también severos controles internos, en aras de disminuir el contagio del COVID-19. Nos preocupan los efectos negativos en la población salvadoreña, derivados de algunas decisiones tomadas, ante lo cual expresamos:

I. Sin duda alguna, la crisis de salud que vive la humanidad entera, demanda de medidas extremas y oportunas adoptadas por parte de los gobiernos en su calidad de Estados nacionales; no obstante, las medidas que se tomen para afrontar la pandemia COVID-19 deben ejecutarse dentro del marco constitucional de colaboración y actuación complementaria entre los distintos órganos que integran nuestra institucionalidad. Siendo así, no es aceptable anular vía decreto las actuaciones que por mandato constitucional deben cumplir las instituciones en el ejercicio de sus funciones y atribuciones que son la esencia de nuestro sistema republicano. Menos admisible, es limitar los derechos fundamentales de las personas sin atender criterios específicos como el de necesidad y proporcionalidad que han sido ampliamente desarrollados por la jurisprudencia constitucional y por los sistemas de protección de los Derechos Humanos.

II. La superación de las condiciones de emergencia sanitaria requiere la suma de todas las capacidades instaladas del Estado, la sociedad civil, organizaciones nacionales e internacionales que brindan un apoyo estratégico y fundamental. La anulación de la institucionalidad del Estado, concentrando todo el poder en la toma de decisiones y manejo de la información en el Órgano Ejecutivo, no es la mejor forma de afrontar la crisis de la pandemia COVID-19, en la que todos 2 debemos sumar. El funcionariado estatal no está proporcionando la información adecuada y oportuna a la población, ni permite a la prensa que haga preguntas sobre el problema; al contrario, ya se registran varios casos en que periodistas se han visto amenazados por realizar su trabajo, esto pese a que el decreto legislativo de restricción no ha limitado la libertad de expresión y de prensa.

III. Más preocupante aún, es pretender la anulación por decreto de las atribuciones de la Procuraduría para la Defensa de los Derechos Humanos –PDDH-, institución que por mandato constitucional es responsable de observar el cumplimiento de derechos por parte del poder estatal, una de las tres instituciones que con base en el Art. 191 de la Cn. y siguientes, conforman el Ministerio Público, junto con la Fiscalía General de la República y la Procuraduría General de la República. Vemos con preocupación que las otras dos instituciones fueron mencionadas expresamente en el Decreto 12 del Ministerio de Salud y en la normativa que emitió la Policía Nacional Civil, para atender la emergencia del COVID-19, pero se ha invisibilizado a la PDDH, ya sea por omisión o intención ha quedado fuera del decreto que atiende esta medida emergente. No procede que mediante una ley secundaria, y menos por un decreto ejecutivo, se pueda suprimir, modificar o desconocer las facultades constitucionales de una institución como la PDDH, cuyo rol es fundamental en observar el cumplimiento de derechos por parte del Estado salvadoreño.

IV. En la aplicación del Decreto Ejecutivo en el Ramo de Salud número 12 debe respetarse lo establecido en el artículo 11 de la Constitución, el cual prescribe que: “ninguna persona puede ser privada del derecho a la vida, a la libertad, a la propiedad y posesión, ni de cualquier otro de sus derechos sin ser previamente oída y vencida en juicio con arreglo a las leyes; ni puede ser enjuiciada dos veces por la misma causa”. Los ciudadanos y ciudadanas tenemos claro que un agente de autoridad –ya sea policía o militar- no tiene atribuciones ni criterios médicos para determinar si una persona debe ser detenida y sujeta a cuarentena, las personas detenidas deberían ser remitidas a un establecimiento de salud para revisar su condición de salud. Las detenciones realizadas por los agentes de autoridad están fuera de nuestro marco constitucional y deben suspenderse de manera inmediata. Con el agravante de que ya se registran abusos de algunos agentes de autoridad contra la población.

V. Relatores Especiales y miembros de comités y grupos de Procedimientos Especiales del Consejo de Derechos Humanos de la ONU, instaron recientemente a los Estados a evitar que los planes de emergencia para atender el COVID-19, no pueden utilizarse para reprimir los derechos humanos. Han sostenido que “Si bien reconocemos la gravedad de la actual crisis de salud y que el Derecho Internacional permite el uso de poderes de emergencia en respuesta a amenazas significativas, recordamos urgentemente a los Estados que cualquier respuesta de emergencia al coronavirus debe ser proporcionada, necesaria y no discriminatoria” . En ese contexto, instamos al gobierno salvadoreño a retomar las recomendaciones en el sentido de, asegurar que todas las acciones del gobierno no puedan en ningún momento contrariar la Constitución de la República, ni el marco internacional de los derechos humanos.

VI. Es necesario mejorar la forma en la que se comunican, transparentan e implementan, las acciones del gobierno para evitar que se continúe actuando de manera improvisada y atentatoria a los derechos humanos de la población, en especial, de aquella población más vulnerable. Las acciones que se ejecuten deben contar con protocolos de acción claros, ya que la emisión de diversas normativas confunde a la población; sirva de ejemplo, la forma de establecer, ante la autoridad, la designación familiar para abastecerse de alimentos y/o medicamentos, situación que fue solventada después de haberse realizado decenas de capturas ilegales. Igual ocurre con trabajadores-as del sector informal que no encuentran manera de obtener un documento que les acredite ante los agentes de autoridad, que el motivo que les obliga a andar en la calle obedece a la necesidad legítima de ganarse el sustento diario.

VII. Es atentatorio para la legalidad e institucionalidad de El Salvador, las acostumbradas órdenes que, incluso siendo algunas ilegales y otras ambiguas y, por tanto, de difícil cumplimiento, emite el presidente de la República ya sea por redes sociales o por cadenas de medios de comunicación. Sus adláteres: ministros, ministras, secretarios y todo tipo de funcionario, al cumplir esas órdenes de forma automática, sin revisar su pertinencia constitucional o legal, podrían estar cometiendo arbitrariedades en contra de la población. Mientras, ésta se debate en la incertidumbre, por falta de precisión de las normas legales que le son aplicables, lo que provoca falta de seguridad jurídica.

VIII. Reconocemos que el gobierno, el presidente de la República, en su interés de evitar el aumento del número de personas afectadas por el COVID-19 utiliza la coerción y uso de la fuerza. Accionar que sin reglas claras para la PNC y la Fuerza Armada, podrían resultar desproporcionales y atentatorias a los Derecho Humanos, y por ende inconstitucional e ilegal. Debe suspenderse de forma inmediata, el envío de mensajes que provocan temor a la población; consideramos oportuno se revise la estrategia de comunicación implementada por el gobierno; pues se debería enviar mensajes reales y claros sobre la realidad que vivimos, pero sin provocar terror colectivo, teniendo en cuenta que las condiciones de salud emocional de la población se encuentran deterioradas. La generación de condiciones de confianza en la población es necesaria para promover la cooperación.

Como organizaciones de derechos humanos, hacemos un llamado a la ciudadanía en general y a la comunidad internacional, a estar vigilantes sobre el ejercicio del poder que se realiza en el contexto de la pandemia COVID-19, el cual debe estar apegado al respeto y cumplimiento de derechos. Reiteramos nuestra disponibilidad e interés de apoyar en la superación de la difícil situación nacional y mundial existente, reafirmando la necesidad de respetar el marco legal establecido, principalmente la Constitución de la República y el Derecho Internacional de los Derechos Humanos.

San Salvador, 26 de marzo de 2020.



Trantsizio Energetiko Demokratikoa aztergai 15 herrialdetan

TRADENER (Energia Trantsizio eta Demokrazia) proiektua, Ekologistak Martxan, Mugarik Gabeko Ingeniaritza (ISF/MGI) eta Euskal Herriko Unibertsitateako (EHU) Parte Hartuz ikerketa taldeek osatutakoa, azken hiru urteotan egin dugun lanaren barruan, Trantsizio Energetiko Demokratikoari buruzko azterlanak egin ditugu hainbat herrialde eta tokitan, haien garrantziagatik edo gure loturagatik beraiek eremu akademikotik hautatuak.

Abiapuntua da trantsizio energetiko bat beharrezko eta derrigorrezkoa dela, erregai fosilekiko dugun mendekotasuna gaindituko duena (eta inpaktu handiko beste forma batzuk, hala nola nuklearra, hidroelektrikoa edo agroerregaiak), baina demokratikoa ere izan behar duena. Horretarako, uste dugu pertsona guztiak kontuan hartu behar dituela, eta bizi garen gizartearen izaera globala dela eta, horrek ekuazioan beste herrialde, eskualde, komunitate eta ekosistema batzuk sartzea dakar, politika globalean oso gutxi kontatzen dutenak erabakiak hartzeari edo baliabideez, energiaz eta abarrez gozatzeari dagokionez.

Kasuak TRADENERko ikertzaile-taldeko kideek, edo beste unibertsitate eta erakunde batzuetako kideek sortu dituzte. Horiek guztiek energiaren egungo egoerari buruzko irudi oso bat eskaintzen digute, bai eta nahi dugun trantsizio horri buruzkoa ere. Trantsizio hori dagoeneko erakundeetan gauzatu da, baina ikerketa horietatik ondorioztatzen denez, oso gutxi garatu da. Azpimarratzekoa da ez dela batere garatu Hegoaldean, berriro ere lapurretaren, suntsiketaren eta kutsaduraren, gatazka sozialaren eta ingurumena hobetzeko politiketatik kanpo.

Kasu bakoitzari dagozkion ikerketa lanak (denak gaztelaniaz) dituzue jarrian:

Trantsizio energetikoa eta Demokrazia kontzeptu zabal horren barruan, gaur egun politikariek eta erakundeek beren gain hartzen duten kontzeptu zabal horren barruan, gure ikerketaren oinarri izan diren eta ikerketetan maila handiagoan edo txikiagoan sartzen diren hainbat elementu bereizten ditugu:

  • Trantsizioa (energia).
  • Segurtasuna eta subiranotasuna
  • Justizia klimatikoa
  • Sarbidea/Pobrezia energetikoa
  • Gobernantza: kudeaketa publikoa, ordainsaria, nazionalizazioa, kooperatibak
  • Teknologia (egokia, etab.).
  • Araudia

Hainbat erantzukizun eta inpaktu dituzten eragileak:

  • Enpresa Transnazionalak (ETN)
  • Gutxiengoak/indigenak
  • Langileak
  • Emakumeak
  • Kooperatibak
  • Bankuak
  • Erabiltzaileak

Hainbat prozesu eta fase, zeinetan energia erabiltzen baita eta hainbat efektu ere baditu, partaidetza-maila desberdinak, eta abar:

  • Erauzketa, ekoizpena, garraioa eta banaketa
  • Finantzaketa/merkaturatzea
  • Militarizazioa, errepresioa eta kriminalizazioa
  • Zor ekologikoa
  • Energia-ekonomia
  • Gizarte-mugimenduak
  • Gobernantza

Klimaren Topaketa Sozialaren deialdiarekin bat egiten dugu

ISF-MGI Madrilen ospatuko den Klimaren Topaketa Sozialean presente egongo da estatu espainiarreko beste Mugarik Gabeko Ingeniaritzako erakundeetako kideekin batera, bai abenduaren 6an ospatuko den mobilizazioetan baita hurrengo egunetan burutuko den eta azkar batean antolatu behar izan den gizarte eragileen biltzarrean ere. Aupa zuek!

Topaketaren deialdian aipatzen den moduan, #COP25 goi-bilera honen oinarria bera herri-mugimenduak alboratzean dago, Txiletik Madrilera mugiaraziz. Larrialdi Klimatikoaren erronka honetan, mundu mailako gobernu ezberdinak (maila administratibo guztietakoak) ez dira erreferente, herritaren eskubideak #greenwashing bitartez ez dira asetzen eta. Gizarteko eragile antolatuak dira eskubideen defentsarako aldarria eta justizia klimatikoaren erronkaren eskariak daramatenak.

Zientzialariak ere argi adierazi dute kasu honetan ere zaurgarrienak diren kolektiboak direla aldaketa klimatikoaren eraginak pairatzen daudenak. Beste behin ere, munduko desoreka hauetan ekin beharra dago gure pribilegio eta erantzukizunak onartuz, eta justizia klimatikoaren konpromisoak hartuz.

Valladoliden buruturiko Mugarik Gabeko Ingeniaritzako azken topaketan gogoratzen zen moduan, Larrialdi Klimatikotik teknologiak ez gaitu libratuko, iruditeria hori hausten urteak daramatzagu, eta munduko herri eta komunitateetan eskubideak eta gizarte justizia egunerokoan lantzen diren konpromisuarekin, elkartasunarekin eta talde-ekinarekin gauzatzen direla jakitun gara. ISF-MGIk hortan dihardu oraintsu bete dituen 25 urte hauetan. Elkarlanean aurrera goaz!

Jarraitu Klimaren Topaketa Sozialaren nondik norakoak gizarte eragileen sare sozialetan eta eman babesa deialdiari: https://cumbresocialclima.net/