El Salvadorko landa-eremuetako testuinguruetan urak duen irisgarritasunera begirada feminista

Eva Perez-Pons gure kidearen artikulua partekatzen dizuegu

Emakumeak eta ura elkarri lotutako bi kontzeptu dira; gaur egun oraindik, emakumeak dira lan erreproduktiboaz arduratzen lehenak mundu mailan. Aitzitik, ura lortzeko dugun eskuragarritasuna ez da berbera Iparralde eta Hegoalde Globalei erreparatzen badiegu. Era berean, aipaturiko eskuragarritasuna ez da berbera landa-eremuetan edota hiriguneetan.

Uda honetan, uraren eta genero-arrakalaren inguruko hainbat saio eta tailerretan parte-hartzeko aukera izan dugu, zeinetan El Salvadorko landa-eremuetako emakumeen egoeraz hausnartzeaz gain, egoera horiei aurre egiteko estrategiak (bir)pentsatzeko aukera izan dugun. Saio horietako bat Julia Evelyn ekonomialari feministak eskaini zuen El Salvadorko Santa Marta komunitatean. Saio horretan, El Salvadorko jendartearen testuingurua aztertzeko, izeberg-aren beheko zatian (ikusten ez dena) zentratu ginen: zaintza lanetan. Hori aztertu ezean, ezein analisi geratzen baita erdixka. Zaintza lanek bizitzako etapa guztietan (jaio garenetik hil egiten garen arte) daude presente. Ekonomia feministak etapa horiek guztiak duintasunez bizitzea aldarrikatzen du. Hau da, beharrizan fisiologikoak (arnasketa, elikadura egokia, kalitatezko ura edatea, sexualitate segurua…) eta segurtasunezkoak (habitat segurua, afektibitatea, sozializazioa eta hezkuntza, konfiantza…) bermatu daitezela.

Aurretiaz esan dugunez, beharrizan fisiologikoek eta segurtasunezkoek zaintza lanen beharra dute. Hala nola, autozaintza, dependenteak diren pertsonen zaintza eta zaintza kolektiboa. Ahaztu barik, zaintzailearen zaintza. Zaintza lan horiek era egokian aurrera eramateko hiru baldintza bete behar direla aldarrikatzen du Evelynek: ziklo naturalen jarraikortasuna (uraren zikloa, oxigenoa, landareak…), baliabideak (denbora, ezagutzak – nola zaindu behar bereziak dituen pertsona bat – eta azpiegiturak – ura, argia…) eta zaintzaren etika (zaintzaren gaineko kontzientzia indibidual eta kolektiboa). Horiek barik, hau da, bizitza aurrera eramateko behar den espazioa ahul badago, bizitzaren jasangarritasuna kolokan jartzen da.

Artikulu honetan uraren irisgarritasunean jarriko dugu begirada, aztertzeko nola eragiten dien horrek Hegoalde Globaleko landa-eremuko emakume eta neskatoei. 2017ko El Salvadorko edateko uraren irisgarritasuna aztertuz gero, ikus daiteke nola dauden alde nabariak landa-eremuen eta hiriguneen artean. Hoditeria bidez ura etxeetara eskuragarri zituzten biztanleen guztizkoa % 88,3koa zen, baina horietako %95,5a hirigunean bizi zen eta % 6,5a landa-eremuan. Putzutik eskuratzen zutenak, aldiz, guztizkoaren % 6,2a zen, horietako % 11,7 landa-eremuan bizi zen eta % 2,9a hirigunean. Hala ere, edateko uraren kalitatea ez da bermatzen. El Salvadorko estatuak uraren gainean duen kudeaketa eta legedi txarraren ondorioz, ura enpresa pribatuen esku dago eta ez da tratatzen. Gaur egun, uraren % 90a inguru dago kutsaturik eta tratamenduari dagokionez, 2017an herritarren % 12,8ak soilik egiten zion urari nolabaiteko tratamenduren bat (ura irakitzen jarri, iragazki batetik pasarazi, kloratu… ), horietako % 11,3a hirigunean bizi zen eta % 15,5 a landa-eremuan. % 70,3ak ez zion urari inolako tratamendurik egiten (% 64,7a hirigunean eta % 88,4 landa-eremuan bizi zen), eta % 16,9ak ura botiletan erosten zuen, % 4,1a landa-eremuko biztanleria izanik eta % 24a hirigunekoa (DYGESTIC, 2017). Arazo horiei gehitu behar zaie klima-aldaketaren eta deforestazioaren ondorioz estres hidrikoa areagotu egin dela.

Uraren gabeziak zuzenean eragiten dute emakumeen egunerokotasunean eta bizitzetan, haiek baitira etxeko lan erreproduktiboaz arduratzen direnak, eta ondorioz, ura eskuratzeaz arduratzen direnak. Izan ere, edozertarako da beharrezkoa ura: arropa garbitzeko, harrikoa egiteko, janaria prestatzeko, etxea eta norbera garbitzeko, edateko… Uraren irisgarritasuna ziurtatzen duen azpiegiturarik egon ezean, emakumeek eta neskatoek ekarri behar dute ura ibaitik edota putzutik, edo etxeko lanak bertan egin. Guzti horrek osasunean, hezkuntzan eta beste espazio kolektiboetako parte-hartzean eragin zuzena du, bai eta emakumeen segurtasunean. Era berean, ur faltak zuzenean duenez eragina emakumeengan, haiek dira pribatizazioak mehatxu egiten dienean borrokak burutzen dituztenak.

Landa-eremuetan eguzki-energia bidezko ur-sistema isolatuak jartzen hasiak dira egoera horri aurre egiteko. Ikustekoa da nola uraren horniketa egiteko azpiegitura jartzen denean gizonak inplikatzen diren, baina formulak prekarioak direnean, emakumeen gain erortzen den zama osoa.

Bestalde, sistema isolatuek kudeaketa egokia behar dute instalazioa egin ondoren biziraun dezaten; hau da, komunitateak sistemak ekar ditzaken arazoei aurre egiteko. Hori dela eta, garrantzitsua da herritarrak prozesuan inplikatzea eta sistema osoaren funtzionamendua ulertzea. Sistema hauek pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko prestaturik daude, etxeko beharrizanei aurre egiteko. Animaliak elikatzeko, landak ureztatzeko, ibilgailuak garbitzeko… erabiliz gero ura, sistemek ezin dute eskaria asetu ura eta sistema mugatuak direlako eta etxebizitza asko oinarrizko beharrizanak asetzeko ur barik geratzen dira. Bestelako aktibitateentzako ura lortzeko alternatibak sustatu beharra dago, esaterako, euri-ura pilatzea edo erabilitakoa birziklatzea.

Testu honen hasieran, ekonomia feministaren aldarrikapenetako bat bizitzako etapa guztiak duintasunez bizitzea dela aipatu da. Sistema isolatuek erraztu egiten dute beharrizan fisiologikoak eta segurtasunezkoak betetzeko behar diren baldintzak, baina instalazioa egitearekin ez da nahiko. Emakumeak kontziente dira egunero egiten diren esfortzuaz eta nolako eragina duen haiengan. Egoerari aurre egiteko beharrezkoa da lanketak gizonekin egitea eta zaintza lanetan inplikatzea, ostera, emakumeen gaineko lan karga bikoiztu, edo kasurik okerrenean, hirukoiztu egin daiteke.

Bizkaian ere uraren kudeaketa publiko, sozial, demokratiko eta jasangarriaren alde

Uraren Nazioarteko Egunaren bezperan aurkeztu zen Bilbon dozenaka gizarte-eragile eta elkartek osatzen duten Ur Publikoa Plataforma, Bizkaian uraren ziklo integralaren kudeaketa publiko, sozial, demokratiko eta jasangarria lortzeko asmoarekin.

Honako puntuak ditu plataformak adostutako manifestuak:

  1. Ura izateko aukera Giza Eskubidea da
  2. Uraren titularitateak eta kudeaketak %100 izan behar dute publiko
  3. Kooperazioa eta elkarlan publikoa
  4. Enpleguak publikoa eta kalitatekoa izan behar du
  5. Ezinbestekoa da ingurumen, ekonomia eta egitura arloko jasangarritasuna
  6. Zerbitzuaren kostuari aurre egiteko tarifak bere osoan berriro inbertitzea
  7. Herritarren partaidetza eraginkorra lortzeko kudeaketa gardena, anitza eta irekia
  8. Kontsumo arduratsua eta inplikatu guztien aldetik ura aurreztea sustatzearen aldeko apustua
  9. Bultzada sendoa txorrotako uraren kontsumoari
  10. Legedia eta araubidea egokitu

Honako esteka honetan aurkitzen da aurkezpen dossierra eta Bizkaiko uraren kudeaketaren inguruan (giza eskubideak, lurraldea, kudeaketa eredua, enplegua, jasangarritasuna eta partaidetzari dagokionez) egindako aldarrien garapena duen dokumentua.

Datozen hilabetetan ekingo dio plataformak eragile gehiago batu eta aldarri hauek gauzatzeko elkarlanari. Web orri honetan eta sare sozialetako kontu honetan jarrai ditzakezu berriak.

 

Heteropatriarkatu kapitaliztari planto. Bizitzak erdigunean.

MGI-ISF elkarteak martxoaren 8ko grebarekin bat egingo du.

Mugarik Gabeko Ingeniaritza – Ingeniería Sin Fronteras elkarteko emakumeok martxoaren 8an gure zereginak egiteari utziko diegu eta kaleak hartuko ditugu greba feministara batuz, heteropatriarkatu kapitalistaren kontra egiteko.

Bizitza erdigunean jarri nahi dugu, bizitza duinak eramateko eskubidea eta emakume* gisa burujabe izatea ukatzen digun indarkeriaren, ezberdintasunaren, prekarietatearen, kontsumo-ereduaren eta esplotazio kapitalista, patriarkal eta arrazistaren kontra egiteko.

Lanaren zatiketa sexualaren, etxeko lanen ikusgarritasun ezaren eta sozialki eta instituzionalki inolako balio ekonomikorik ez duten erreprodukzio eta zaintza lanen aurrean, aitortza eta erantzukizun instituzionala aldarrikatzen dugu, justuagoa, bidezkoagoa eta iraunkorragoa den sistema bat lortzeko.

Sexualitate-eredu hegemonikoen, pertsona transen patologizazioaren, heteroarauaren, lesbofobiaren, edertasun canon-aren eta beste menderakuntzen aurrean, denontzako eskubide zibil berberak aldarrikatzen ditugu.

Greba egingo dugu bizitza jasangarriak nahi ditugulako. Horretarako, bizitzaren sostengatzearen gainean erantzukizun kolektiboa aldarrikatzen dugu.

Indarkeria matxistarik eta heteroaraurik gabeko bizitzak nahi ditugulako, aldarrikatzen dugu sinetsiko gaituen eta gure hitza zalantzan jarriko ez duen justizia, lege eta botere publikoan oinarritutako sistema-eredua.

Arrazakeriarik eta kolonialismorik gabeko bizitzak nahi ditugulako, inor ez dela ilegala aldarrikatzen dugu. Guztiontzako eskubide guztiak.

Ingeniaritza Eskolan egiten dugun lana dela eta, MGI-ISF-k greban parte hartuko du, aurrez aipaturiko gai guztiez gain, gure fakultateetako hezkuntza planak guztiz androzentrikoak direlako, gizonetan eta gizonezkoetan zentraturikoak. Hori dela eta, zientzia eta teknologian emakumeak ikusaraztea eskatzen dugu.

Euskal Herrian eta El Salvadorren lanean gabiltzan langileak grebara batuko gara eta martxoaren 8an ez dugu kotizatuko.

Lan, hezkuntza, kontsumo eta zaintza greba egingo dugu jendarte libre, iraultzaile eta feminista baten alde.

Bizitzak erdigunean!

Informazio gehiago hemen.

ARGAZKI LEHIAKETA: Emakumeak estereotipoak apurtzen Euskal Herrian

Emakumeek oraindik oztopo asko aurkitzen ditugun gizarte batean bizi gara. MGItik genero estereotipo hauek gainditzen dituzten emakumeak ikustarazi nahi ditugu, eta horretarako argazki erakusketa bat prestatu dugu.

Parte har ezazu “Euskal Herrian estereotipoak apurtzen” argazki lehiaketan, estereotipo hauek erakusten digutenaren irudi bat bidaliz info.bilbao at euskadi.isf.es e-posta helbidera otsailak 24 baino lehen!

Lehiaketaren oinarriak hemen:

Bidali  

  1. Irudia: Argazkia JPG formatuan, 72 puntu hazbesteko (dpi) bereizmenarekin eta DINA A2 neurriarekin, horizontalean edo bertikalean.
  2. Izena emateko orria: Webguneko izena emateko orria beteta.

Saria    

Lehiaketako 6 argazkiren egileen artean 50 €ko balioa duten otzarak + ISF-MGI-ko materialak (kamiseta, pendrive, liburuak etb) banatuko dira.

Baldintzak  

  • Parte hartzaile bakoitzak gehienez lan bat aurkeztu dezake.
  • Argazki sarituak ISF-MGI-k eta El Salvadorreko emakume antolatuek egindako “Mujeres en la defensa del territorio y los DDHH y ruptura de estereotipos” erakusketa osatuko dute.
  • Lanak originalak izan behar dute.
  • Epaimahaiak lehiaketa hutsik geratzen dela adostu dezake bidaltzen diren lanen kalitatea nahikoa ez bada.
  • Lehiaketa honetako parte hartzaileak testuen, argazkien eta bideoen argitalpenerako baldintzak onartzen dituzte.
  • Edozein zalantza izanez gero honako helbide honetara idatzi dezakezu: info.bilbao@euskadi.isf.es
  • Epaimahaiak lanen originaltasuna eta ISF-MGI-k diharduen lanarekiko lotura baloratuko du.

Lanak aurkezteko epea:  2019ko otsailaren 24a baino lehen, honako helbide elektronikora info.bilbao at euskadi.isf.es, mezuaren izenburuan Argazkia adieraziz.

Sare libreetarako jauzia!

Kaixo denoi,
MGIn denbora daramagu sare libreei buruzko hausnarketa egiten. Software Librearen aldeko elkartea izanda, honi buruzko gogoeta egitea beharrezkoa zela uste genuen. Baina denboratxoa kosta zaigu erabakia hartzea!
GSI taldetik, buruhauste polita izan dugu gure gain:

  • ISF-MGIren ekintzak, informeak, proiektuen informazioa eta elkartearen komunikazioa ahalik eta gehien hedatu nahi dugu.
  • Norbanakoen pribatasuna urratu, sistema aurkako mugimenduak zentsuratu eta multinazional menpe dauden sare sozialak gaitzesten ditugu.
  • Sare libre eta deszentralizatuen filosofiarekin bat egiten dugu.
  • Ez genion inori zer sare sozialetan egon behar zuen inposatu nahi.
  • Ezin ditugu milaka sare sozial gure boluntariotza orduekin mantendu.

Gauza guzti hauek kontuan izanda, hartu dugun erabakia hauxe da:
Beti bezala informazio gune bezala gure web orria erabiliko dugu, eta zuzenean berriak jaso nahi dituenak RSS bidez egin dezake!
Sare libreetako kontuaetan egingo ditugu eguneraketak, eta bertan izango duzue gurekin harremanetan jartzeko aukera.
Facebook eta Twitter kontuak mantenduko ditugu, baina ez diegu jarraipenik emango…, beraz gurekin harremanetan jartzeko erabili e-posta edo sare sozial libreetako plataformak!

Hementxe izango gaituzue:

Mesedez, ez ezazu gure erruz Twitter edo Facebook edo sare pribatibo bateko kontu bat egin!

 

Informazio gehiago nahi baduzu:

Zergatik ez erabili Facebook?

Zergatik ez erabili Twitter?

 

 

GSI Taldea

Lankidetzara Sarrera X. Ikastaroa

Euskal Herriko Mugarik Gabeko Ingeniaritzak  UPV/EHUrekin batera Donostiako Gipuzkoako Ingeniaritza Eskolan Lankidetza  eta Giza Garapenerako Teknologiak ikastaroa antolatzen du. Read more

Participando en el “Encuentro Internacional Sobre Medio Ambiente y Cooperación Internacional para el Desarrollo”

El próximo martes 28 de Noviembre participaremos en “El Encuentro Internacional “ESPACIOS HUMANIZADOS Y MEDIO NATURAL: ESTRATEGIAS DE COEXISTENCIA Y SOSTENIBILIDAD”. Nuestra compañera Sara López, de ISF CyL, hablará del “Derecho al agua con perspectiva de género”, tema ligado también al proyecto que ISF País Vasco tiene en El Salvador.

Liburu aurkezpena: “La Trampa Global del Gas – Un Puente al Desastre”

Liburu aurkezpena: “La Trampa Global del Gas – Un Puente al Desastre”

Gas naturalak gero eta garrantzia handiago du nazioarteko energia eszenatokian. Ikatzak eta petroleoak oraindik duten indarra ahaztu gabe, gas naturala “trantsizio erregai” eta “energia berriztagarrientzat zubi” bezala hasi dira hainbat instituzioetatik aldarrikatzen. Klima aldaketan gasak duen eragina ere ez da gutxietsi behar; epe motzean ikatzak edo petrolioak duten baino eragin handiago izan dezake eta. Beste aldetik gasaren ustiaketak eta garraioak hainbat gatazka sortzen ditu, Ukranian, Siria, Kurdistan, Nigeria, etab. edo Uzbekistaneko diktadura bezala.
EAE eta Nafarroan gas naturalaren aldeko apostu gogorra egin da azken urteetan, bahia de bizkaia gaseko zentralekin, Zabalgarbi, eta Castejoneko ziklo konbinatuak kasu. Gainera, gobernu guztiek egindako apostu honek hain kutsakorrak ez direm beste energia batzuk baztertu ditu.

Alfons Pérez liburuaren egile eta ODGko kidea gurekin izango da.

Noiz? Azaroak 28, arratsaldeko 19:30
Non? Re-Read liburudenda, Donostia. Segundo Izpizua 13. Gros

Antolatzaileak:
TRADENERISF EuskadiEkologistak Martxan