Lurraldearen defentsaren eta LGTBIQ+ errealitatearen arteko intersekzionalitateak ikusaraztea

ISF-MGI taldetik, LGBTIQ+ pertsonek borroka sozial eta lankidetzan (baita “ez-arautzailetzat” jotzen dena ere) izan duten ikusezintasunari aurre egiteko bideak ireki nahian, prozesu bat hasten ari gara.

Menderatze-hirukote batek zeharkatzen duen sistema batean bizi gara, hiru buruko eredu batean (neoliberala, etnozentrikoa eta heteronormatiboa), eta bere konplexutasun osoari begiratu behar diogu aurre egin ahal izateko. Zalantzarik gabe, aurrerapausoak eman dira Sexu eta Genero Aniztasunaren (DSG) ikuspegia arauz kanpoko lankidetzan txertatzeko, baina oraindik ere sumatzen diren erresistentziek gaia sakon lantzeko prozesuak bultzatzen jarraitzera bultzatu gaituzte.

Era berean, Hegoaldeko agenteekiko elkarrizketan, LGTBIQ+ komunitateko giza eskubideen defendatzaileak egoera ahulagoan daude jasaten duten diskriminazioagatik eta defendatzaile gisa egiten duten lanagatik. Ondorioz, Latinoamerikako defendatzaileei etengabeko mehatxuak egiten zaizkie, eta kasu batzuetan erailketa ere ematen da. Zentzu horretan, El Salvador, gorroto-krimenen, gorrotoaren apologiaren eta diskriminazioaren maila altuenetako bat du, baita LGTBIQ+ ekintzaileen aurkako hilketak eta jazarpenetan ere.

El Salvador-eko egoerarekin jarraituz, Amnistia Internazionalak argitaratutako datuen arabera, ohikoak dira LGTBIQ+ pertsonen aurkako abusuak, larderia eta indarkeria, haien sexu-orientazioagatik edo genero-identitateagatik; bereziki, emakume transen aurka, askotan oztopo handiak izaten baitituzte justiziara iristeko, diskriminazioa jasaten dutelako, eta, gainera, indarkeria eta estortsioa jasaten dutelako. Babesik eta justiziarik aurkitu ezin dutenez, LGBTIQ+ komunitateko batzuek herrialdetik ihes egiten dute indarkeria hau atzean uzteko modu bakarra delako.

Nola bizi dute LGTBIQ+ kideek beren lurraldeak defendatzeko borroka? Bi borrokak batu daitezke?

Gai horiei buruz hausnartzeko eta eztabaidatzen jarraitzeko, lurraldearen defentsaren eta LGTBIQ+ errealitatearen arteko intersekzionalitateak ikusarazteko prozesu bat ireki dugu. Horretarako, esperientziak trukatzeko bi jardunaldi antolatu ditugu, gaiari ikuspegi desberdinetatik heltzeko. Lehenengoa martxoaren 23an izan zen; Fernando Altamiraren eskutik, Sexu eta Genero Aniztasuna arauz kanpoko lankidetza eta hezkuntza eraldatzailean sartzeaz hitz egin genuen.

Eta apirilaren 29ko ostegunerako, zinema-foro bat prestatu dugu Erdialdeko Amerikako kideekin. Sexu aniztasunaren eta lurralde defendatzaileei buruzko bi film labur ikusi ondoren, Brisas del Campo (El Salvador) erakundeko José Fausto Gámez Moralesekin, Aleja Menjívar, LGBTI aktibista eta Farabundo Martí Fronteko (El Salvador) Sexu eta Genero Aniztasunaren Askapen Nazionalerako Idazkari Nazionala, eta idily Mérida, Lumantik (Euskal Herria) hezkuntza-teknikariarekin hitz egingo dugu.

Sexu eta genero aniztasuna txertatzea lankidetza eta hezkuntza eraldatzaile ez-normatiboetan

Menderatze-hirukote batek zeharkatzen duen sistema batean bizi gara, hiru buruko eredu batean (neoliberala, etnozentrikoa eta heteronormatiboa), eta bere konplexutasun osoan begiratu behar diogu aurre egin ahal izateko. Zalantzarik gabe, aurrerapausoak eman dira Sexu eta Genero Aniztasunaren (DSG) ikuspegia arauz kanpoko lankidetzan txertatzeko, baina oraindik ere sumatzen diren erresistentziek gaia sakon jorratzeko saio bat antolatzera bultzatzen gaituzte.

Gaiari buruz hitz egin ahal izateko, Fernando Altamira izango dugu, INCYDE gizarte-ekimeneko kooperatibako kidea, Lankidetza eta Garapen Ekimenak, eta sexu- eta genero-aniztasunari buruzko ikertzailea nazioarteko lankidetzan, ikuspegi intersekzionaletik. Haren eskutik, DSGren ikuspegi bat nola txertatu azalduko dugu, zein ebaluazio-irizpide lagungarri izan daitezkeen bidea egiten jarraitzeko. DSGren meloia irekitzea ez da aukera bat eta datorren asteartean, martxoaren 23an, hausnarketa egiten jarraitu nahi dugu.

Saio hau bideokonferentziaz egingo da, jitsi plataformaren bidez. Zure lekua erreserbatzeko (edukiera mugatua egongo baita) eta saio honetaz nola gozatu jakin dezazun, idatz iezaguzu hezkuntza (arroba) euskadi.isf.es . Anima zaitez eta sareetatik ikusiko dugu elkar (modu seguruan)!

Saioa: Sexu eta genero aniztasuna txertatzea lankidetza eta hezkuntza eraldatzaile ez-normatiboetan

Hizlaria: Fernando Altamira

Data: Martxoak 23, asteartea

Ordua: 18:00-20:00 (GMT + 2)

Tokia: Jitsi aretoa (postaz jakinaraziko dizugu, izena eman ondoren)

Hizkuntza: Gaztelania

Patriarkatua eta heteronorma, eraikuntza zientifikoaren baldintzatzaile gisa

Zientzia aniztasuna zientzia hobea da izenburuarekin, pasaden martxoak 11an Lydia Gil-ek, dibulgatzaile zientifiko eta dokumentalistak, saio bat dinamizatu zuen; eta, bertan, gogoeta eginarazi zigun, zientzia arloan pertsonei buruz proiektatzen zaigun irudia berrikusteak duen garrantzian.

Zientzialari izatea oso lanbide baloratua da. Izan ere, Espainiako estatuan, lanbide horren balorazioa mediku izatearen atzetik baino ez dago. Baina, zer irudi datorkigu burura pertsona zientifiko bat irudikatzen dugunean? Galdera hori ehun bat umeri egin zieten, eta marrazteko eskatu zieten. Emaitza gizon bat izan zen, adinekoa, zuria, heterosexuala eta “friki” itxura zuena.

Hori da zientzialarien gizarteak dituen erreferenteen isla. Lydiak esan zigun, adibidez, testu-liburuetan %7,5 baino ez direla emakumeak; wikipedian 10 biografiatik 2 baino ez direla emakumeenak; edo 5 iritzi-zutabetik 1 baino ez duela emakume batek sinatzen. Zifra horiek are txikiagoak dira esparru zientifikoan.

Non daude zientzian askotariko sexualitateak eta identitateak dituzten pertsonak? Nola baldintzatzen ditu beren genero-identitatea eta sexualitatea lan zientifikoan? Zientzialariak askotarikoak dira: emakumeak, gazteak, pertsona arrazializatuak, LGTBI kolektibokoak, etab. Baina ikusezin bihurtzen dira, edo ezaugarri horietako batengatik nabarmentzen dira, beren lan zientifikoagatik nabarmendu beharrean. Ez da harritzekoa “emakume batek lehen aldiz irabazi du matematikako Nobel saria” edo “matematikaren sari noblea irabazi zuen errefuxiatua” bezalako izenburuak irakurtzea.

Garrantzitsua eta beharrezkoa da ikusaraztea zientzia anitza dela; hau da, pertsona zientifikoak askotarikoak direla; izan ere, Lydiak esan zuen bezala, neskak ezin dira ikusten ez dutena bihurtu. Ezinbestekoa da hainbat erreferente sortzea, eta zeregin horretan energia jarri behar dugu. Genero-estereotipo inplizituak eta heteronormaren inertzia haustea oraindik oztopo asko dauden bi bide dira.

Zientzia aniztasuna zientzia hobea da

Zientifikoki frogatuta dago, zientzia anitza zientzia hobea da. Esparru zientifiko-teknologikoko estereotipo inplizituek eta genero-desberdintasun iraunkorrek eragina izaten jarraitzen dute historikoki ikusezin bihurtutako pertsonetan, eta bidean talentua galtzea, emaitza zientifiko okerragoak lortzea eta erreferente urriak egotea eragiten dituzte. Gaur-gaurkoz, gure garaiko erronka ugariei aurre egin nahi dien zientzia dugu oraindik ere; baina, bizi dituzten errealitateen aniztasunari erreparatu gabe.

Zientziako Emakume eta Nesken Nazioarteko Egunetik hilabetera eta Martxoaren 8ko astean, zientzia inklusiboagoa eraikitzen duten proposamenetara hurbiltzeko tarte bat eskaini nahi dugu, zientzia-dibulgazioko protagonistak ezagutza-arlo guztietan (ber)aurkituz. Lydia Gil dibulgatzaile zientifiko eta dokumentalistaren eskutik, subjektu politiko jakin batzuen ikusezintasuna azaltzen duten sustraien inguruan hitz egingo dugu. Era berean, Lydia Gilek #MujeresDivulgadoras eta #CienciaArcoiris lanetan emakumeek eta LGTBIQ+ komunitateak egiten duten lana ezagutzeko egin duen lana ezagutuko dugu, bai eta patriarkatuak eta heteronormak sakonki zeharkatzen duten mundu honetan aurre egin behar dituzten egoerak ere.

Saio hau bideokonferentziaz egingo da, jitsi plataformaren bidez. Zure lekua erreserbatzeko (edukiera mugatua egongo baita) eta saio honetaz nola gozatu jakin dezazun, idatz iezaguzu hezkuntza(arroba)euskadi.isf.es korreora. Anima zaitez eta sareetatik ikusiko dugu elkar (modu seguruan)!

Saioa: Zientzia aniztasunaa zientzia hobea da

Irakaslea: Lydia Gil

Data: Martxoak 11, osteguna

Ordua: 18:00-20:00 (GMT + 2)

Tokia: Jitsi aretoa (postaz jakinaraziko dizugu, aldez aurretik izena emanda)

Hizkuntza: Gaztelania

Energia berriztagarriak

Egileak: Itxaso Santxez Enzinas, Marta Camacho Iglesias eta Olaia Elizalde GAraikoetxea

Sarrera

Bukaerako lana egiteko, argazki desberdinen deskribapena egingo dugu, gure arlora bideratuz, Energia Berriztagarriak. Modu honetan, saio batean landutako metodoa aplikatuko dugu, Energia Berriztagarrien alde positiboak eta negatiboak plazaratuz. Argazkien bidez, bisualago ikusten dela uste dugu, horregatik argazki multzoen deskribapena egin dugu. Energia Berriztagarrien bi aldeak konparatu nahi izan ditugu, abantailak eta desabantailak adieraziz. Ingurumen inplaktuan sakonduko dugu, Energia Berriztagarriek behar duten dimentsio zabalak kontuan hartuz, horiek erabiltzean sortutako hondakinen kudeaketa ere aipatuko dugu, askotan ez baikara horretaz konsziente izaten Energia Berriztagarriak aipatzen ditugunean.

Ekonomia ekologikoaren saioan ikasitakoa aplikatuko dugu, planetaren mugak, ekosisteman gertatzen ari dena, merkantilizatutako funtzio ekologikoak (kapitalismoa), efizientziaren mugak, kapitalismoaren hazkundea…

Alderdi soziala ere aipatuko dugu, gatazka handiak sortzen baitira honen inguruan. Azken batean, gure ikaskuntzekin lotutako gaian sakontzea lortuko dugu, eta beste ikuspuntu batetik begiratuz.

Argazkien deskribapena

La imagen tiene un atributo ALT vacío; su nombre de archivo es image.png

Gaur egungo egoera klimatiko eta ekologikoa dela eta, argi daukagu erregai fosilak alde batera utzi behar ditugula, baina nola? Energia berriztagarriak, energia eolikoa edo fotoboltaikoak adibidez, arazoaren irtenbidea dakarte alde batetik. Izan ere, sekula agortzen ez diren energia iturriak erabiltzeaz gain, energiaren produkzioan ez dituzte ingurunera gas kutsagarririk edo gaur egun hainbesteko garraztia duten negutegi efektuko gasik isurtzen.

Gainera, beste herrialdeekiko menpekotasuna murriztu eta autokonsumora bideratu ahal gaituzte. Hala ere, kontu handiz hitz egin behar dugu isurketez edota energia berdeaz. Energia berriztagarriez hitz egiterako garaian, haien bizitza erabilgarria soilik erreparatzen da, kontuan hartu gabe haiek prozesatzeko edota haien bizitza amaitzean haiekin gertatzen dena. Hurrengo irudietan energia berriztagarri hauen ingurumen kostua ikusten da, itzalpean gelditzen dena.

La imagen tiene un atributo ALT vacío; su nombre de archivo es image-1.png

Irudi hauetan aerosorgailuen palen zabortegi bat ikus daiteke. Espainian, 2019an, 1.203 parke eoliko zeuden eta 21.000 aerosorgailu inguru. Haize-sorgailuek 20 eta 25 urte arteko batez besteko bizitza dutela kontuan izanik, arazoa bizitza erabilgarriaren ondoren pala huekin zer egin dago.

Pala hauek orokorrean, egurrez edo poliesterrez edo beira-zuntzez sendotutako epoxiz eginak daude. Material horiek, CSICeko adituaren esanetan, errekuntza-arriskua dakarte, “Gai toxikoak askatzeko eta osasunean eta ingurumenean eragina izateko. Palak baso baten ondoan uzten badira eta ustekabeko edo eragindako baso-sute bat badago, erre egingo ditu “.

Hala eta guztiz ere, haize erroten palak birziklatzeko proiektuak garatzen ari dira, R3fiber bezalakoak adibidez, zeintzuk prozesu termokimikoen bidezko transformazioan oinarritzen diren.

La imagen tiene un atributo ALT vacío; su nombre de archivo es image-2.png

Beste irudi honek, panel fotoboltaikoak egiteko gailentzen den materialaren, silizio kristalinoaren, meatzeak dakartzen ingurumen inpaktua azpimarratzen du.

Energia fotoboltaikoa teknologia berriztagarria dela kontuan izanik, negutegi efektuko gasen isuriaz, uren kutsaduraz, zaratez eta beste hainbat faktoreez ahaztu gaitezke, baita biodibertsitatearen inpaktuaz, kontsumotik gertu instalatzen baitira. Hala ere, kontuan izan behar dugu, elementu hauek asko kutsatu dezaketela ez badira behar bezala tratatzen haien bizitza erabigarria amaitu ondoren. Izan ere, energia fotoboltaikoaren teknologian gailentzen den materiala silizio kristalinoa da. Panel fotoboltaiko baten bizitza erabilgarria 25-30 urte bitartekoa da eta hauek eraikitzeko behar den energia 21 hilabete eta bi urteren artean berreskuratzen da. Hauen bizitza erabilgarria amaitzean, beste energia berriztagarrien aldean, fotoboltaikoa da zikloa itxi eta material gehien berreskuratu daitekeen energia eskuratzeko teknologia. Metodo termiko edota mekanikoekin, silizio kantitatearen arabera, materialak errekuperatu eta produkzio zikloan jartzen dira berriro.

Dena dela enpresa fabrikatzaileak behartuta daude bezeroei beren moduluak nola baztertu jakinaraztera, etiketa egokiak erabiltzera eta tratamendu-zentralei beren produktuen osaeraren eta arriskutsuak izan daitezkeen materialen erabileraren berri ematera.

Plaka fotoboltaiko batean, materialen % 85-90 bitartean birziklatu daiteke, batez ere beira, eta aluminioa. Beste osagai batzuk silizioa (% 3), kobrea (% 1), zilarra (% 0,16) eta gainerako % 16a osatzen duten polimero batzuk dira.

La imagen tiene un atributo ALT vacío; su nombre de archivo es image-3-1030x773.png
Auzo-konposta Debagoienan
La imagen tiene un atributo ALT vacío; su nombre de archivo es image-4.png
Biomasa ekoizteko erabiltzen den abeltzaintza-ustiapena

Azkeneko bi argazki hauetan biomasaren bi aldeak ikusi daitezke. Lehenengoa Debagoienan aurrera eramaten ari den auzo konposta baten argazkia dugu, auzo horretako herritarak sortzen dituzten hondakin konpostagarriak ongarri bihurtu eta baratzetarako erabiltzen dute proiektu honi esker. Bigarrenean, abeltzaintza-ustiapen bat daukagu, behiek sortutako hondakinak biomasa-planta batera eramaten dituzte han energia sortzeko.

Lehenengo proiektua autogestiora eta haurren kontzientzia sustatzera eramaten gaituen proiektua dela esan daiteke. Honen bitartez auzokideek sortutako hondakinak auzoan dauden baratzetarako ongarri moduan erabiliak izango dira, hondakin hauei bigarren bizitza bat emanez. Honen ondorioz gainera, erraustegietara heltzen den hondakin kopurua murriztu egingo da, konpostagarria den guztia berrerabilia izango delako. Beraz, auzotik sortua eta auzoarentzat den autogestio proiektu ekologiko baten aurrean aurkitzen gara.

Bigarren argazkian ikusten den abeltzaintza-ustiapenean aldiz, biomasa problema baten soluzio moduan saltzen digute. Biomasarekin abeltzaintzan sortutako gehiegizko hondakina energia bihurtzen dute, baina non dago benetako problema, gehiegizko hondakin horiekin zer egitean ala gehiegizko hondakinak sortzearen zergatian? Kontua da, biomasa partxe bat moduan erabilia izaten ari dela honelako proiektuetan, egungo sistema kapitalistagatik sortutako abeltzaintza-ustiapenen partxe baten moduan, honen ondorioz hobeto ikusiak izango direlako. Gure mundua ez da hainbesteko abeltzaintza produkzioa jasateko gai, gizakiok honetan eskua sartu eta gure mesedeetara jarri dugulako, baina ohitura hauek aldatzeko garaia heldu da, kontziente garelako nahiz eta honen bidez energia garbia produzitu, gure muduari kalte bakarrik egiten ez diola.

Ondorioa

Energia Berriztagarriak ez dira petrolioak ematen digun energia berbera ematera ailegatuko. Hala ere, hauetan oinarritzea besterik ez zaigu gelditzen, bukatzen ari baitira erregai fosilak eta jada planetaren mugak gainditu baititugu. Hauek duten garrantziaren gainean, itzalpean gelditzen diren hainbat aspektu jorratu nahi izan ditugu, testuan ongi azaldutako adibideak aipatuz.

Aurretik aipatu dugun moduan kritika moduko bat egin nahi izan dugu gaur egungo kontsumismo masiboari. Merkantilizatutako funtzio ekologikoak behar baino gehiago produzitzera eramaten gaitu, eta horrek hondakinen hazkundea dakar. Horri aurre egin beharren gaude, planetaren mugak zeharkatzen ari baikara, ez dago zalantzik, horretarako arazoa errotik konpontzea iruditzen zaigu irtenbide bakarra.

Txosten honetan ingurumen inpaktua aipatu dugu, hala ere, Energia Berriztagarrien eraikuntzak dakartzan inpaktu sozialak ere ez ditugu alde batera utzi nahi izan. Ohikoa da, parke eoliko, fotoboltaiko edota hidraulikoen eraikuntzak askotan dakarren desadostasun soziala. Parke eoliko eta fotoboltaikoen kasuan Hego Amerikan adibidez, jendeak haien lurrak eta bizilekua alde batera utzi behar izan du zelai hauek eraikitzeko. Presa hidraulikoen kasuan, herriak ondoratuta geratu izan dira. Horrekin denekin,inpaktu sozialak duen eraginaren konsziente izan nahi dugu, askotan horrelako proiektu handietan bertako herritaren iritziak alde batera geratu ohi baitira. Makroproiektu hauek eragina familia askoren iritziaren gainetik gelditzen baita.

Ikerketa metodologia feministetarantz aurrera egitea

Ikuspegi feminista GRAL eta MAL ikerketetan? Genero-ikuspegia aplikatzeko beharra oraindik zabaldu ez denean, proposamen sakonagoa sartzeko erronkari aurre egin behar diogu.

Hezkuntza-popularra eta ikerketa ekintza

Marta Camachoren artikulua

Aurreko barikuan, azaroak 20, Zesar Martinez EHUko irakaslea eta Parte Hartuz-eko kidea entzuteko eta berengandik ikastekoa aukera izan genuen. Saioaren helburuak garbi utzi zituen hasieratik, lehenengoa herri hezkuntza eta ikerketa-ekintza ezagutzea eta berain nondik-norako nagusiak lantzea eta bestea lankidetzaren arloan jakintza teknikoaren papera gogoetatzea herri hezkuntzaren ikuspegitik.

Hasteko herri hezkuntza eta ikerketa-ekintza zertan datzan azaldu zigun ordubete hartan hitz egingo zuenari buruz testuinguruan jartzeko. Hauek gizarte zientzietan sortu diren prozesu askatzaileak dira, non auto-konfiantza eta ahalduntze pertsonala zein kolektiboak eraikitzen diren, emantzipazioaren aldeko kontzientzia politikoa eta antolakuntza eta loturak sortuz. Modu honetan, jendartearen bilakaera gidatzen duen botere-dialektikan sektore gutxiagotuak eta zapalduak indartzeko prozesuak erraztuko dira.

Aurreko taulatik hiru teknika ezberdinak (Teknika kuantitatiboa, teknika kualitatiboa eta parte hartze teknika) landu eta ulertu ostean, ikerketa ekintza baten jarraitu beharreko pausuak (ekintza-gogoeta-ekintza) zeintzuk diren azaldu zizkigun adibide praktiko baten bidez. Urdaibai aldeko eskola batean kokatu gintuen, eskola honetako gurasoak haien umeen elikaduragatik larrituta daude, hauek elikadura ekologiko, km0 eta osasuntsu bat nahi dutelako seme-alabentzako. Gurasoek jarraitu beharko pausuak hurrengoak dira:

  1. Proiektuaren asmoa definitu:
    1. Zergatia: kezka partekatuak.
    2. Zertarako: lortu nahi den hobekuntza.
    3. Norentzat: Pertsonak eta sektoreak.
    4. Nortzuk: Prozesuan parte hartzeko konpromisoa hartzen dutenak.
  1. Informazioa biltzea eta partekatzea. Elkarrekin informazioa aztertzea, eztabaidatuz eta akordioetara helduz.
    1. Nolakoa da haurren elikaduraren egoera ikastetxea?
    2. Bildutako informazioa aztertzea eta eztabaidatzea
    3. Eztabaidaren diagnostikoa eta ondorioak ateratzea.
  1. Diagnostikoa jakinda, sustatu edo indartu beharreko ekimenak definitzea.
    1. Zer egin dezakegu? Hausnarketa-,negoziazio- eta akordio-prozesua.
    2. Konpromisoak, baliabideak.
    3. Ekintza kolektiborako oinarriak zehaztea.
  1. Adostutako ekimenak abian jartzea.
    1. Prozesua jendaurrean aurkeztea.
    2. Ekintza abiaraztea.

Adibide honekin lehenengo helburua betetzat jo genuen eta galdera bat planteatu zigun: Zer iradoki dizu ikerketa-ekintzaren proposamenak ? eta onen inguruan debatitzen aritu ginen.

Lehenengo helburuarekin bukatzerako berandu egin zitzaigun eta bigarrena ezin izan genuen landu, pena handia. Hemendik, Zesarri eskertzea bere bariku arratsaldeko denbora tarte hau eskaintzearren eta berari entzutea plazer handia izan dela esatea, besterik gabe, eskerrik asko Zesar.

NO ESTAMOS SOLAS. Giza eskubideen defendatzaile diren Erdialdeko Amerikako emakumeei buruzko zine-foro dokumentala.

Eskubideen defentsa bide gogorra eta oztopoz betearikoa da Erdialdeko Amerikako emakume askorentzat. Mesoamerikako emakume defendatzaileei etengabeko mehatxuak egiten dizkiete, eta kasu batzuetan hilketan amaitzen dute. Kasurik mediatikoena Berta Caceresena izan zen 2016an, ondasun komunen, ur eskubidearen eta herri indigena lenkoaren alde egiteagatik eraila. No estamos solas dokumentalean, Ades (Garapen Ekonomiko eta Sozialeko Elkartea) eta COPINH (Hondurasko Herri Erakunde eta Indigenen Kontseilu Zibikoa) elkarteek parte hartu dute. Dokumentalak egunero mehatxu mota guztiei aurre egin behar dieten giza eskubideen defendatzaile batzuen errealitatera hurbiltzen gaitu.

MGItik datorren ostegunean, azaroaren 26an, zine-foro saio honetara gonbidatzen zaituztegu. Bertan, dokumentala ikusi ondoren, María Aizpuru zuzendariarekin eta Marta Ribas El Salvadorreko giza eskubideen defendatzailearekin solasean ibiliko gara.

Saioa: No estamos solas.Saioa: Giza eskubideen defendatzaile diren Erdialdeko Amerikako emakumeei buruzko zine-foro dokumentala.

Data: azaroak 26, osteguna

Ordua: 18: 00-20: 00 (GMT + 2)

Tokia: Jitsi plataforma (online)

Hizkuntza: gaztelania

Izena emateko: bilbo@euskadi.isf.es

Nazioarteko lankidetza-eredu emantzipatzailearen inguruko gogoeta

Alexander Angiano Ortega-k idatzitako artikulua

Izaera ezberdineko erakundeen arteko lankidetza hiruki legez irudikatu ohi da. Erpin bakoitzean eragile-mota bakoitza kokatzen da. Lehenengo erpinean, GKEak eta eragile politikoak (gizarte-higikundeak, sindikatuak eta abar) dauzkagu, bigarrenean, herri-erakundeak, tokikoetatik estatu-mailakoetaraino,  eta, hirugarrenean, enpresa pribatuak daude.

Lehenengo erpinean eraldaketaren aldeko ekimenak eta, batez ere, lana kokatzen dira; batetik, GKEetako beharginak daude, eta, bestetik, erakundeotatik at egon arren, haien ekimenetan esku hartzen dutenak eta diruzko ekarpen apalak ematen dituztenak. Beste erpin bien izaera, oro har, diru-sorburu izatea da. Hots, GKEak diruztatzen dituzte, bai haien helburuekin bat egiten dutelako, bai abantailak lortzen dituztelako. Izan ere, beraiei lagunduz gero, euren jendaurreko irudia hobetzea edo, enpresa pribatuen kasuan, zerga-murrizpenak lortzen dituzte.

Pentsa liteke egitura hirukoitz hori lankidetzaren irudizko adierazpena baino ez dela, baina hirukiaren erpinen arteko harremanak arazo eta kontraesanak sorrarazten dituzte. Horren eredu da Euskal Autonomia Erkidegoko Jaurlaritzak Gazako zerrendan ospitaleak eraikitzen laguntzeko GKEekin daukan elkarbidea.

Zalantza barik, Palestinaren egoeraz kezkatuta dagoen edonorentzat laguntza hura poztekoa da: Euskal Autonomia Erkidegoko zergadunen dirua eztandek egunero iratzartzen duten herri bati laguntzeko erabiltzen da. Jaurlaritzak, halandaze, zergen helmuga jagon beharko luke. Bada, ez da horrela! Israelgo Estatuak lantzean-lantzean ospitaleok leherrarazi izan ditu, eta Lakuako Jaurlaritza isil-isilik geratu da. Hau da, Jaurlaritzak Palestinan ospitaleak eraikitzeko herritarren dirua bideratzen du, baina ez da haiek suntsitu dituen estatua salatzeko gai.

Jaurlaritzarekin lankidetzan diharduen GKEak zelan onar dezake diru hori gero hark bere ardurari muzin egiten badio? Erakundeak Jaurlaritzaren jokaera kritikatuko balu, erantzunik eza egotzita, dirubide hura galduko luke? Eta, hala balitz, egiazki esan liteke erakunde hura gobernuz kanpokoa eta beregaina dela? Edo, beste barik, GKEak uko egin behar izango lioke Jaurlaritzaren dirubideari, horren jarrera ezaxola edukitzeagatik? Horratx GKEaren baitan sor daitekeen talka etikoa: palestinarrak lagundu nahi baina Jaurlaritza salatu behar.

Nire iritziz, ez dago GKE batek erakunde eta enpresen dirua onartzea gaitzesterik, baina, betiere GKEa gauza bada diruztatzailearen balizko esku-sartze saialdiak edo haren jarduera ezegokiak aske eta jendaurrean salatzeko. Ezpabere, GKEa bere diruztatzailea zuritzen duen menpeko erakunde ustela izango da.

Zientzia eta teknologia eraginkorrak izateak neutralak direla adierazten du?

Kontzeptu unibersalak neutrala al dira?

Mugarik Gabeko Ingeniertizatik zientzia eta teknologia neutralak ez direla esaten dugu. Baina, existitzen al dira beste kontzeptu batzuk, zeinak neutralak direla pentsatzen dugun eta ez diren? Askatasuna, demokrazia, bakea…?

Neutraltasuna “alderdietako baten batean” ez kokatzea baldin bada, bertutea al da berez neutrala izatea? Nondik eraikitzen dira kontzeptu neutralak?

Jule Goikoetxea filosofo, idazle eta ekintzaile feministaren eskutik, gai hauen eta beste batzuen inguruan hausnartzen arituko gara.

Saioa: Zientzia eta teknologia eraginkorrak izateak neutralak direla adierazten du?

Hizlaria: Jule Goikoetxea

Data: 2020ko azaroaren 12a, osteguna

Ordua: 18:00-19:30

Tokia:  Jitsi (posta bitartez jakinaraziko dizugu, aldez aurretiko izen ematea)

Hizkuntza: Euskara

Izen-ematea: bilbo@euskadi.isf.es