ADES Santa Martak pandemia egoeran Giza Eskubideak errespetatzea eskatzen du.

Bizitzen ari garen egoeraren aurrean, ISF-MGI-tik beste herrialde batzuetan COVID-19 pandemiari nola egiten ari diren aurre kontatzeko espazioak ireki nahi ditugu. Duela zenbait urte ADES-Santa Marta elkartearekin lan egiten dugula, zeinek, El Salvadorreko beste erakunde batzuekin egindako ohar baten bidez, pandemia honen kudeaketa Erdialdeko Amerikako herrialdean jasaten ari den Giza Eskubideen urratzerako pausu bat gehiago ez izatea eskatzen duen. “Giza eskubideen erakunde bezala, deia egiten diegu herritarrei orokorrean eta nazioarteko elkarteari, COVID-19 pandemia egoeran ematen ari den nagusikeriaren aurrean adi egoteko, honek errespetuarekin eta eskubideen betetzearekin lotuta egon behar baitu”


Hemen irakur daiteke ohar osoa: “Herriaren Giza Eskubideen errespetuagatik” (gasteleraz)

Por el respeto de los Derechos Humanos de la población

Con el COVID-19 el mundo está ante una situación sin antecedentes conocidos, los países enfrentan una complejidad donde quizá ninguno estaba preparado, El Salvador no es la excepción. El gobierno salvadoreño que inició el 1 de junio de 2019, no dio continuidad a algunas políticas públicas de su antecesor; eso sucedió en materia de salud; hasta hoy no se conoce una nueva política en la materia. Así nos encontró la pandemia. El gobierno ha adoptado medidas relativas al control de personas que ingresan al país, procedentes de otros países, como también severos controles internos, en aras de disminuir el contagio del COVID-19. Nos preocupan los efectos negativos en la población salvadoreña, derivados de algunas decisiones tomadas, ante lo cual expresamos:

I. Sin duda alguna, la crisis de salud que vive la humanidad entera, demanda de medidas extremas y oportunas adoptadas por parte de los gobiernos en su calidad de Estados nacionales; no obstante, las medidas que se tomen para afrontar la pandemia COVID-19 deben ejecutarse dentro del marco constitucional de colaboración y actuación complementaria entre los distintos órganos que integran nuestra institucionalidad. Siendo así, no es aceptable anular vía decreto las actuaciones que por mandato constitucional deben cumplir las instituciones en el ejercicio de sus funciones y atribuciones que son la esencia de nuestro sistema republicano. Menos admisible, es limitar los derechos fundamentales de las personas sin atender criterios específicos como el de necesidad y proporcionalidad que han sido ampliamente desarrollados por la jurisprudencia constitucional y por los sistemas de protección de los Derechos Humanos.

II. La superación de las condiciones de emergencia sanitaria requiere la suma de todas las capacidades instaladas del Estado, la sociedad civil, organizaciones nacionales e internacionales que brindan un apoyo estratégico y fundamental. La anulación de la institucionalidad del Estado, concentrando todo el poder en la toma de decisiones y manejo de la información en el Órgano Ejecutivo, no es la mejor forma de afrontar la crisis de la pandemia COVID-19, en la que todos 2 debemos sumar. El funcionariado estatal no está proporcionando la información adecuada y oportuna a la población, ni permite a la prensa que haga preguntas sobre el problema; al contrario, ya se registran varios casos en que periodistas se han visto amenazados por realizar su trabajo, esto pese a que el decreto legislativo de restricción no ha limitado la libertad de expresión y de prensa.

III. Más preocupante aún, es pretender la anulación por decreto de las atribuciones de la Procuraduría para la Defensa de los Derechos Humanos –PDDH-, institución que por mandato constitucional es responsable de observar el cumplimiento de derechos por parte del poder estatal, una de las tres instituciones que con base en el Art. 191 de la Cn. y siguientes, conforman el Ministerio Público, junto con la Fiscalía General de la República y la Procuraduría General de la República. Vemos con preocupación que las otras dos instituciones fueron mencionadas expresamente en el Decreto 12 del Ministerio de Salud y en la normativa que emitió la Policía Nacional Civil, para atender la emergencia del COVID-19, pero se ha invisibilizado a la PDDH, ya sea por omisión o intención ha quedado fuera del decreto que atiende esta medida emergente. No procede que mediante una ley secundaria, y menos por un decreto ejecutivo, se pueda suprimir, modificar o desconocer las facultades constitucionales de una institución como la PDDH, cuyo rol es fundamental en observar el cumplimiento de derechos por parte del Estado salvadoreño.

IV. En la aplicación del Decreto Ejecutivo en el Ramo de Salud número 12 debe respetarse lo establecido en el artículo 11 de la Constitución, el cual prescribe que: “ninguna persona puede ser privada del derecho a la vida, a la libertad, a la propiedad y posesión, ni de cualquier otro de sus derechos sin ser previamente oída y vencida en juicio con arreglo a las leyes; ni puede ser enjuiciada dos veces por la misma causa”. Los ciudadanos y ciudadanas tenemos claro que un agente de autoridad –ya sea policía o militar- no tiene atribuciones ni criterios médicos para determinar si una persona debe ser detenida y sujeta a cuarentena, las personas detenidas deberían ser remitidas a un establecimiento de salud para revisar su condición de salud. Las detenciones realizadas por los agentes de autoridad están fuera de nuestro marco constitucional y deben suspenderse de manera inmediata. Con el agravante de que ya se registran abusos de algunos agentes de autoridad contra la población.

V. Relatores Especiales y miembros de comités y grupos de Procedimientos Especiales del Consejo de Derechos Humanos de la ONU, instaron recientemente a los Estados a evitar que los planes de emergencia para atender el COVID-19, no pueden utilizarse para reprimir los derechos humanos. Han sostenido que “Si bien reconocemos la gravedad de la actual crisis de salud y que el Derecho Internacional permite el uso de poderes de emergencia en respuesta a amenazas significativas, recordamos urgentemente a los Estados que cualquier respuesta de emergencia al coronavirus debe ser proporcionada, necesaria y no discriminatoria” . En ese contexto, instamos al gobierno salvadoreño a retomar las recomendaciones en el sentido de, asegurar que todas las acciones del gobierno no puedan en ningún momento contrariar la Constitución de la República, ni el marco internacional de los derechos humanos.

VI. Es necesario mejorar la forma en la que se comunican, transparentan e implementan, las acciones del gobierno para evitar que se continúe actuando de manera improvisada y atentatoria a los derechos humanos de la población, en especial, de aquella población más vulnerable. Las acciones que se ejecuten deben contar con protocolos de acción claros, ya que la emisión de diversas normativas confunde a la población; sirva de ejemplo, la forma de establecer, ante la autoridad, la designación familiar para abastecerse de alimentos y/o medicamentos, situación que fue solventada después de haberse realizado decenas de capturas ilegales. Igual ocurre con trabajadores-as del sector informal que no encuentran manera de obtener un documento que les acredite ante los agentes de autoridad, que el motivo que les obliga a andar en la calle obedece a la necesidad legítima de ganarse el sustento diario.

VII. Es atentatorio para la legalidad e institucionalidad de El Salvador, las acostumbradas órdenes que, incluso siendo algunas ilegales y otras ambiguas y, por tanto, de difícil cumplimiento, emite el presidente de la República ya sea por redes sociales o por cadenas de medios de comunicación. Sus adláteres: ministros, ministras, secretarios y todo tipo de funcionario, al cumplir esas órdenes de forma automática, sin revisar su pertinencia constitucional o legal, podrían estar cometiendo arbitrariedades en contra de la población. Mientras, ésta se debate en la incertidumbre, por falta de precisión de las normas legales que le son aplicables, lo que provoca falta de seguridad jurídica.

VIII. Reconocemos que el gobierno, el presidente de la República, en su interés de evitar el aumento del número de personas afectadas por el COVID-19 utiliza la coerción y uso de la fuerza. Accionar que sin reglas claras para la PNC y la Fuerza Armada, podrían resultar desproporcionales y atentatorias a los Derecho Humanos, y por ende inconstitucional e ilegal. Debe suspenderse de forma inmediata, el envío de mensajes que provocan temor a la población; consideramos oportuno se revise la estrategia de comunicación implementada por el gobierno; pues se debería enviar mensajes reales y claros sobre la realidad que vivimos, pero sin provocar terror colectivo, teniendo en cuenta que las condiciones de salud emocional de la población se encuentran deterioradas. La generación de condiciones de confianza en la población es necesaria para promover la cooperación.

Como organizaciones de derechos humanos, hacemos un llamado a la ciudadanía en general y a la comunidad internacional, a estar vigilantes sobre el ejercicio del poder que se realiza en el contexto de la pandemia COVID-19, el cual debe estar apegado al respeto y cumplimiento de derechos. Reiteramos nuestra disponibilidad e interés de apoyar en la superación de la difícil situación nacional y mundial existente, reafirmando la necesidad de respetar el marco legal establecido, principalmente la Constitución de la República y el Derecho Internacional de los Derechos Humanos.

San Salvador, 26 de marzo de 2020.



Ekozinemaldia 2020 bertan behera?

2019ko koronabirusa (COVID-19) geldiarazteko hartutako neurrien eta gure gain hartzen dugun erantzukizun sozialaren ondorioz, Euskal Herriko 15 herri eta hiritan programatutako Ekozinemaldia bertan behera uztera behartuta gaude. Oraindik goizegi da berriro antolatuko dugun erabakitzeko, ezta noiz ere. Bat-batean, film eta baliabide horiek eskuragarriak egiten ditugu, konfinamendu-denbora honetan esperientzia horiek, eredu energetiko harrapari eta suntsitzaile baten ondorioei aurre egiteko ahalegin horiek eta benetako energia eta bidezko trantsizioak ezagutu ahal izan ditzagun.

2020eko Ekozinemaldiko filmak ikusteko eta informazio gehiago izateko:
https://www.tradener.org/2020/03/17/ekozinemaldia-2020-bertan-behera/?lang=eu

Iragarriko dizkizuegu etorkizuneko erabakiak.
Planetako leku ezkutuenetatik eta ahaztuenetatik Trantsizio Energetiko Demokratiko eta Justa bat zabaltzen jarraituko dugu

Hezkuntzan ere Librezale: komunikatua.

Mugarik Gabeko Ingeniaritzak Hezkuntzan ere Librezalek argitaratutako komunikatura atxikitzen gara. Hementxe duzue:

Hezkuntzan ere Librezale taldea Euskal Herriko hainbat guraso, ikasle, irakasle eta eragilek sortu genuen 2017an, enpresa pribatu erraldoiek gure eskoletako digitalizazio prozesuetan zeukaten presentzia gero eta handiagoak kezkatuta.

Gaur egun, Euskal Herri osoko, sare publiko eta kontzertatuko, 200 pertsona baino gehiagok osatzen dugu talde hau.

Jakin dugunez, Eusko Jaurlaritzak Google-n eta Microsoft-en esku utziko ditu EAEko milaka ikasleren identitate digitalak. Hezkuntzako beste esparruetan ere egoera antzekoa da, Iparraldean, Nafarroan edo Ikastolen Elkartean besteak beste. Bestalde, Chromebook-en hedapena ikastetxeetan gero eta zabalagoa da, askotan erakundeek beraiek bultzatuta.

Euskal hezkuntzaren egoera kontutan hartuta, gure kezkak azaltzeko adierazpen hau kaleratu dugu Hezkuntzan ere Librezale taldetik:

  1. Gure ikasleen datuak enpresa pribatuen esku uzteak ikasleon pribatutasunaren bermatzea ezinezko egiten du. Entitate publikoek bultzatuta gure ikasleak produktu bilakatzeak inplikazio larriak ditu.
  2. Bost urteko bizitza bakarrik bermatzen duten Chromebook gailuetan inbertsioa egitea arduragabekeria da, zaharkitzapen programatua berrerabilpenaren kontra baitoa.
  3. Gure ikasleek erabiliko duten gailuetan euskararen presentzia enpresa pribatuen interes eta gidalerroen menpe uztea gure hizkuntzaren kontrako erabakia da. Are eta gehiago, Chromebook gailuetan, gaur egun, hainbat atal ez daude euskaraz.
  4. Ikasleak behin eta berriro tresna berdinen erabilerara mugatzea, hezkuntza digitalaren murriztea da. Gaitasun digitala, Europa eta Euskal Herriko hezkuntza legeen arabera, ikasleek lortu beharreko oinarrizko gaitasuna da, eta tresna horietara mugatzeak ez du inola ere hau bermatzen.
  5. Hezkuntza komunitatearengan tresna hauekiko dependentzia sortzeko arriskua arazo larria da. Enpresa pribatuen produktuen erabiltzaile eta bezero potentzialak sortzen ari gara, instituzioek bultzatuta.

Arrazoi hauek guztiak kontuan hartuta eztabaida prozesu bat bultzatzeko unea iritsi dela uste dugu. Software librean bezala, jakintza kolektiboa eta estandar libreak bultzatzen dituzten alternatibak egon badaude, eta momentua da digitalizazio zentzudun, jasangarri eta arduratsu baten alde egiteko.

Administrazioari dei egin nahi diogu digitalizazio prozesuan gidaritza eta laguntza teknikoa egin dezan, azpiegitura libre, jasangarri eta ahaldunduko gaituena ezartzeko; eta ez dezan soluzio komertzial interesatu baten esku utzi gure ikasleon hezkuntza digitala.

LANKIDETZA HITZARMENA MUGARIK GABEKO INGENIARITZA ETA GOIENER ARTEAN

Ingeniería Sin Fronteras País Vasco – Euskal Herriko Mugarik Gabeko Ingeniaritzak (ISF-MGI) eta GOIENER-ek, energia berriztagarrien sorkuntza eta kontsumo kooperatiba, lankidetza hitzarmena sinatu dugu, trantsizio energetiko eta demokratiko baten alde.

Ziurgabetasun handiko garaiak bizitzen ari gara eta honek ezartzen diguten errelitateari momentuoro egokitu behar izatea garamatza. Gizakiaren garapena interes ekonomikoen aurrean lehenesten duen gizarte bat, kulturari eta gatozen sustraiei begiratzen diena, beldurrik gabekoa eta ingurukoak entzuteko gai dena, gizarte osasuntsu eta justuagoa izanen da. Bi entitate hauek bat egiten dute horrelako gizarte bat lortzeko lanketan.

Zentzu honetan, bai ISF-MGIk baita GOIENER-ek ere, horrelako gizarte bat bilatzen dugu. Merkatuaren logikaren aurrean solidaritatea, elkarlana, komunitatearen erlazio horizontalak eta demokraziaren sozialaren, gizartearen parte hartzearen eta berrikuntza zibilaren ikuspegi berritzailea bultzatzen dugu.

Bi entitateek giza eraldaketarako bokazioa daukagu eta baita beste erkidego-izaera entitate batzuekin batera lan egiteko bokazioa ere, batez ere Kooperatibak, aipaturiko transformazioa lortzeko. Horregatik, helburutzat elkartasuna, gizartearen ongizatea eta guztion onerako ekarpena egiten duen interlankidetza funtsezkotzat hartzen dugu.

Agendaren eraikuntzarantz eta elkarrekin parekatutako proiekturantz emandako lehengo urrats honek pentsamendu kritikorako eta gizarte osoaren eskuan dauden alternatibak eratzeko balio izatea espero dugu.

Jendarte digitalaren garaietan pribatutasuna eta segurtasuna ekintzaileentzat

Sare-sozialen bitartez mugitzen diren deialdiak, haien artean espazio birtualen bidez konektatzen eta indartzen diren mugimendu sozialak, poliziaren kokapena denbora errealean adierazten diguten web orriak… jendarte digitalak eraldatu egin du ere aktibismo sozialaren parte handi bat artikulatzeko forma. Hong Kongeko protestak edo Herrialde Katalanetan Tsunami Democratic-en bitartez koordinaturiko ekintzek mahai gainean uzten dituzte herri-aldarrikapena ulertzeko era berriak, Internet koordinaziorako espazioa izanik. Baina, zer arrisku ekar dezake etengabe jagoten gaituen teknologia erabiltzeak? zein puntura arte sar daiteke kappitalismoa gure DNA aktibistan gu konturatu barik?

Aktibisten Eskolako hurrengo saioan, Hong Kongeko eta Herrialde Katalanetako esperientzietatik atera diren ikaskuntzei erreparatuko diegu eta app bidezko aktibismoak ekar ditzakeen potentzialitateak eta arriskuak aztertuko ditugu. Pribatutasunean eta segurtasunean sakontzeko, software askean eta Burujabetza Teknologikoan aditua den Dabid Martinez izango dugu gurekin. Taldean gai honen inguruan hausnartu nahi izanez gero, urtarrilaren 31ko saiora (ostirala) gonbidatzen zaitugu.

Parte hartu nahi baduzu, bidali mezu bat hezkuntza(a bildua)euskadi.isf.es helbidera, idatzi izenburuan AKTIBISTEEN ESKOLA eta esaiguzu parte hartu nahi duzula. Bertaratu ahal izateko, ez da beharrezkoa aktibisten Eskolaren aurreko saioetara etorri izana. Zain izango gaituzu!


Saioa: Jendarte digitalaren garaietan pribatutasuna eta segurtasuna ekintzaileentzat

Noren eskutik: Dabid Martínez

Noiz: 2020 urtarrilak 31, ostirala

Ordua: 17:00-19:00

Tokia: Bilboko Ingeniaritza Eskola, P1G1 gela

Hizkuntza: gaztelania

Trantsizio Energetiko Demokratikoa aztergai 15 herrialdetan

TRADENER (Energia Trantsizio eta Demokrazia) proiektua, Ekologistak Martxan, Mugarik Gabeko Ingeniaritza (ISF/MGI) eta Euskal Herriko Unibertsitateako (EHU) Parte Hartuz ikerketa taldeek osatutakoa, azken hiru urteotan egin dugun lanaren barruan, Trantsizio Energetiko Demokratikoari buruzko azterlanak egin ditugu hainbat herrialde eta tokitan, haien garrantziagatik edo gure loturagatik beraiek eremu akademikotik hautatuak.

Abiapuntua da trantsizio energetiko bat beharrezko eta derrigorrezkoa dela, erregai fosilekiko dugun mendekotasuna gaindituko duena (eta inpaktu handiko beste forma batzuk, hala nola nuklearra, hidroelektrikoa edo agroerregaiak), baina demokratikoa ere izan behar duena. Horretarako, uste dugu pertsona guztiak kontuan hartu behar dituela, eta bizi garen gizartearen izaera globala dela eta, horrek ekuazioan beste herrialde, eskualde, komunitate eta ekosistema batzuk sartzea dakar, politika globalean oso gutxi kontatzen dutenak erabakiak hartzeari edo baliabideez, energiaz eta abarrez gozatzeari dagokionez.

Kasuak TRADENERko ikertzaile-taldeko kideek, edo beste unibertsitate eta erakunde batzuetako kideek sortu dituzte. Horiek guztiek energiaren egungo egoerari buruzko irudi oso bat eskaintzen digute, bai eta nahi dugun trantsizio horri buruzkoa ere. Trantsizio hori dagoeneko erakundeetan gauzatu da, baina ikerketa horietatik ondorioztatzen denez, oso gutxi garatu da. Azpimarratzekoa da ez dela batere garatu Hegoaldean, berriro ere lapurretaren, suntsiketaren eta kutsaduraren, gatazka sozialaren eta ingurumena hobetzeko politiketatik kanpo.

Kasu bakoitzari dagozkion ikerketa lanak (denak gaztelaniaz) dituzue jarrian:

Trantsizio energetikoa eta Demokrazia kontzeptu zabal horren barruan, gaur egun politikariek eta erakundeek beren gain hartzen duten kontzeptu zabal horren barruan, gure ikerketaren oinarri izan diren eta ikerketetan maila handiagoan edo txikiagoan sartzen diren hainbat elementu bereizten ditugu:

  • Trantsizioa (energia).
  • Segurtasuna eta subiranotasuna
  • Justizia klimatikoa
  • Sarbidea/Pobrezia energetikoa
  • Gobernantza: kudeaketa publikoa, ordainsaria, nazionalizazioa, kooperatibak
  • Teknologia (egokia, etab.).
  • Araudia

Hainbat erantzukizun eta inpaktu dituzten eragileak:

  • Enpresa Transnazionalak (ETN)
  • Gutxiengoak/indigenak
  • Langileak
  • Emakumeak
  • Kooperatibak
  • Bankuak
  • Erabiltzaileak

Hainbat prozesu eta fase, zeinetan energia erabiltzen baita eta hainbat efektu ere baditu, partaidetza-maila desberdinak, eta abar:

  • Erauzketa, ekoizpena, garraioa eta banaketa
  • Finantzaketa/merkaturatzea
  • Militarizazioa, errepresioa eta kriminalizazioa
  • Zor ekologikoa
  • Energia-ekonomia
  • Gizarte-mugimenduak
  • Gobernantza

Klimaren Topaketa Sozialaren deialdiarekin bat egiten dugu

ISF-MGI Madrilen ospatuko den Klimaren Topaketa Sozialean presente egongo da estatu espainiarreko beste Mugarik Gabeko Ingeniaritzako erakundeetako kideekin batera, bai abenduaren 6an ospatuko den mobilizazioetan baita hurrengo egunetan burutuko den eta azkar batean antolatu behar izan den gizarte eragileen biltzarrean ere. Aupa zuek!

Topaketaren deialdian aipatzen den moduan, #COP25 goi-bilera honen oinarria bera herri-mugimenduak alboratzean dago, Txiletik Madrilera mugiaraziz. Larrialdi Klimatikoaren erronka honetan, mundu mailako gobernu ezberdinak (maila administratibo guztietakoak) ez dira erreferente, herritaren eskubideak #greenwashing bitartez ez dira asetzen eta. Gizarteko eragile antolatuak dira eskubideen defentsarako aldarria eta justizia klimatikoaren erronkaren eskariak daramatenak.

Zientzialariak ere argi adierazi dute kasu honetan ere zaurgarrienak diren kolektiboak direla aldaketa klimatikoaren eraginak pairatzen daudenak. Beste behin ere, munduko desoreka hauetan ekin beharra dago gure pribilegio eta erantzukizunak onartuz, eta justizia klimatikoaren konpromisoak hartuz.

Valladoliden buruturiko Mugarik Gabeko Ingeniaritzako azken topaketan gogoratzen zen moduan, Larrialdi Klimatikotik teknologiak ez gaitu libratuko, iruditeria hori hausten urteak daramatzagu, eta munduko herri eta komunitateetan eskubideak eta gizarte justizia egunerokoan lantzen diren konpromisuarekin, elkartasunarekin eta talde-ekinarekin gauzatzen direla jakitun gara. ISF-MGIk hortan dihardu oraintsu bete dituen 25 urte hauetan. Elkarlanean aurrera goaz!

Jarraitu Klimaren Topaketa Sozialaren nondik norakoak gizarte eragileen sare sozialetan eta eman babesa deialdiari: https://cumbresocialclima.net/

“Kaktusa Bizirik” antzezlana “on tour”

AntzerkiZ taldeak Tradener-entzako sortutako “Kaktusa Bizirik” antzezlanak bidean darrai Euskal Herrian zehar. Hurrengo geldierak dira:

  • Eibarren azaroak 6ean, asteazkenean 18:00etan, Teatro Complejo Educativo , UNI, Eibar
  • Errekaleorren (Gasteiz) azaroak 8an, ostiralean  20:00tan.

Obraren Sinopsia:

“Kaktusa Bizirik” energia-trantsizioari buruzko TRADENER ikerketa-proiektuaren ondoren sortu ziren ideia eta gogoetak plazaratzeko sortutako antzezlan bat da. Abiapuntu hau harturik, AntzerkiZ lanean hasi zen, eta umore eta emozioz beteriko antzerki sorkuntzan baten ondoren prest gaude gure lana aurkezteko! Eguneroko bizitzako ohiturak zeharkatuko ditugu, gure aztarna energetikoaren handitzeak planetan dituen ondorioak erakutsiz. Antzezlanaren helburua arazo (larrialdi) kolektibo honen berri ematea bada ere, honen aurrean alternatiba posibleen inguruko eztabaida eta hausnarketa kolektibo batean parte hartzeko diseinaturik dago, denon artean konponbideak aurkitzea beti izango da errazagoa eta!

Antzezle-Zerrenda

> Itsaso Aguirre García:
Antzezle eta itzultzailea. Elikagaien autogestio proiektuen eta baratza komunitarioen lan egiten duen ekintzailea, baita mugimendu feministan ere. Nafarroako Antzerki Eskolako azken urteko ikaslea da eta musika antzerki talde batean parte hartzen du.

> María Zapata Hidalgo:
Antzezle eta antzerki irakaslea, antropologian ikertzailea eta mugimendu transfeministetako ekintzaile ere bada. AntzerkiZ-ko kidea da eta bai zapalduon antzerki zein antzerki komunitarioko hainbat proiektutan parte hartu du.

Garaiz gabiltza. Bizitza jasangarrien bidea nola egin.

Maiatzaren 9, 10, 16 eta 17 egunen artean ‘Garaiz gabiltza. Bizitza jasangarrien bidea nola egin.’ ikastaroa burutu zen Basauriko Emakumeen Etxean, Marienean. Ikastaro hau Desazkundeko ‘TipiTapa Bagoaz: Hacia Vidas SOStenibles’ kanpainaren barruan kokatzen da, Mugarik Gabe elkarteak antolatutakoa, Mugarik Gabeko Ingeniaritza, Bizilur eta Feminismos Desazkundea partaidetzarekin.

Lau saiotan zehar proposamen eraldatzaileen inguruan hausnarketa eta iritzien partekatzea gauzatu zen ekonomia, elikadura burujabetza, energia eta zaintzaren inguruan; Sarearen laneko lau ardatz nagusiak. Egindako lanari buruz gehiago jakin nahi baduzu, hona hemen pista batzuk!

Hasierako saioan, gure gaur egungo bizitza eta bizi garen munduaren sostengua zein den aztertu genuen, Mugarik Gabeko Ingeniaritza EGK, Bizilur eta Desazkundea mugimenduko feminismo sailaren eskutik. Honekin batera, bai arazo global bai lokal nagusiak jorratu genituen energia, elikadura, zaintzak eta ekonomia gaien inguruan.

Zaintza eta laneko banaketaren gainean ikertzeko helburuarekin aztertzeari ekin genion, ‘berdintasunaren ameskeria’ desmuntatzearren eta emakumeen langabezia eta lan prekarioaren eragina nolakoa den erakustearren. Hona hemen horren adibide garbia: 2016. urtean senideak zaintzeko eszedentzia eskatu zuten pertsonen %91a emakumeak izan ziren, beste %9a, ordea, gizonak.

Kontratu gabeko erlazio ekonomikoei dagokienez, %85a emakumeei tokatzen zaie, gizonei dagokien %15arekin konparatuz. Honen ondoren, gure kontsumoak daukan eragina kalkulatzeari ekin genion, dieta batzuen eraginaren maila altua ondorioztatuz(urrunak, haragi kontsumo handikoak, agroindustriak ekoiztutakoak…), etxebizitza askoren kontsumo elektrikoaren gainetik. Informazio dezente pentsatzeko…

Bigarren saioan aurrekoan landutako analisiari jarraipena eman genion gai hauen inguruan: elikadura sistemaren garapena, ekoizpen eta kontsumoaren ohiko eraren eragina eta Espainiako estatuaren Gini indizeak agerian uzten duen gaur egungo egoera: esku gutxitan lurraren kopuru gehiena biltzen da, gero eta egoera larriago bihurtuz merkataritza sozietateen igoera eta jabe pribatuen jaitsiera direla eta.
Saio honen bigarren zatian, aldarrikapena egiteko helburuarekin, ekonomia, zaintza, elikadura burujabetza eta energia beherapenetik bizitza jasangarrien bidea nola egiteari buruzko aldarrikapen nagusietan murgildu ginen.

Saioari amaiera eman genion dinamika interesgarri batekin: Lau ardatzeko eragina aztertu behar izan genuen: ekonomia, zaintza, elikadura burujabetza eta energia, benetako irudiez baliatuz.

Hau dena dela medio, erakunde, merkatu eta gizarteari erreklamatu beharko genizkien neurriak atera genituen.

Hirugarren saioan, Nicaragua eta Guatemala bizitza jasangarrien aldeko nazioarteko esperientziak ezagutzeko aukera izan genuen. Lehengoa ‘Sector de Mujeres de Guatemala’ elkartetik jaso genuen,Tita Godínez kidearen eskutik. Feminismo eta ongizatetik lantzen duten esperientzia partekatu ondoren, guk egin dezakeguna zer den pentsarazi zigun.
Tita ondoren Mertxe Brosa eta Ana Julia Pérez Laguna ezagutu genituen. Nicaraguako emakumeen Xochilt Acalt erakundearen esperientzia azaldu ziguten, emakumeen ahalduntzea ikuspuntu integral batetik (hezkuntza, osasuna, partaidetza politikoa, indarkeriaren kontrako borroka..) jorratzen duen erakundea hain zuzen ere. Haien lana emakumeen ahalduntze ekonomikoan datza, elikadura burujabetza ardatz izanda.
Guztiz aberasgarria izan zen emakume hauen esperientziara gerturatzea eta ikustea nola daukaten lurraren aitorpena ardatz gisa, tamalez hemen askotan galdu izandakoa.

Laugarren saioa, bakoitzak daukan parte hartzeko eta eragiteko aukera ezberdinetan oinarritu zen. Zer egin dezakegu gure egunerokotasunean bizitza eraldatzaile batera hurbiltzeko? Erronka erraldoia, egia esan. Baina ikastaroak dioenez: ‘Denbora daukagu’. John Holloway, ‘Gente común, gente rebelde” testuari esker bizitza jasangarrietara hurbiltzen gaituen ekintza txiki (edo handi)etan dagoen esanahia eta garrantzia baloratu genuen.

Ikastaroaren egiturak, tokiak eta partaideen zenbatekoak, bertan landutako gai eta metodologiekin batera, konfiantzazko esparru bat sortzea erraztu zuten, kolektiboaren garrantzia berresten.

Ikastaro honen edizio berria izango dugu Donostiako EHUko udako ikastaroetan. Uztailaren 22,23 eta24 egunen artean. Anima zaitez!

Bizkaian ere uraren kudeaketa publiko, sozial, demokratiko eta jasangarriaren alde

Uraren Nazioarteko Egunaren bezperan aurkeztu zen Bilbon dozenaka gizarte-eragile eta elkartek osatzen duten Ur Publikoa Plataforma, Bizkaian uraren ziklo integralaren kudeaketa publiko, sozial, demokratiko eta jasangarria lortzeko asmoarekin.

Honako puntuak ditu plataformak adostutako manifestuak:

  1. Ura izateko aukera Giza Eskubidea da
  2. Uraren titularitateak eta kudeaketak %100 izan behar dute publiko
  3. Kooperazioa eta elkarlan publikoa
  4. Enpleguak publikoa eta kalitatekoa izan behar du
  5. Ezinbestekoa da ingurumen, ekonomia eta egitura arloko jasangarritasuna
  6. Zerbitzuaren kostuari aurre egiteko tarifak bere osoan berriro inbertitzea
  7. Herritarren partaidetza eraginkorra lortzeko kudeaketa gardena, anitza eta irekia
  8. Kontsumo arduratsua eta inplikatu guztien aldetik ura aurreztea sustatzearen aldeko apustua
  9. Bultzada sendoa txorrotako uraren kontsumoari
  10. Legedia eta araubidea egokitu

Honako esteka honetan aurkitzen da aurkezpen dossierra eta Bizkaiko uraren kudeaketaren inguruan (giza eskubideak, lurraldea, kudeaketa eredua, enplegua, jasangarritasuna eta partaidetzari dagokionez) egindako aldarrien garapena duen dokumentua.

Datozen hilabetetan ekingo dio plataformak eragile gehiago batu eta aldarri hauek gauzatzeko elkarlanari. Web orri honetan eta sare sozialetako kontu honetan jarrai ditzakezu berriak.