“Kaktusa Bizirik” antzezlana “on tour”

AntzerkiZ taldeak Tradener-entzako sortutako “Kaktusa Bizirik” antzezlanak bidean darrai Euskal Herrian zehar. Hurrengo geldierak dira:

  • Eibarren azaroak 6ean, asteazkenean 18:00etan, Teatro Complejo Educativo , UNI, Eibar
  • Errekaleorren (Gasteiz) azaroak 8an, ostiralean  20:00tan.

Obraren Sinopsia:

“Kaktusa Bizirik” energia-trantsizioari buruzko TRADENER ikerketa-proiektuaren ondoren sortu ziren ideia eta gogoetak plazaratzeko sortutako antzezlan bat da. Abiapuntu hau harturik, AntzerkiZ lanean hasi zen, eta umore eta emozioz beteriko antzerki sorkuntzan baten ondoren prest gaude gure lana aurkezteko! Eguneroko bizitzako ohiturak zeharkatuko ditugu, gure aztarna energetikoaren handitzeak planetan dituen ondorioak erakutsiz. Antzezlanaren helburua arazo (larrialdi) kolektibo honen berri ematea bada ere, honen aurrean alternatiba posibleen inguruko eztabaida eta hausnarketa kolektibo batean parte hartzeko diseinaturik dago, denon artean konponbideak aurkitzea beti izango da errazagoa eta!

Antzezle-Zerrenda

> Itsaso Aguirre García:
Antzezle eta itzultzailea. Elikagaien autogestio proiektuen eta baratza komunitarioen lan egiten duen ekintzailea, baita mugimendu feministan ere. Nafarroako Antzerki Eskolako azken urteko ikaslea da eta musika antzerki talde batean parte hartzen du.

> María Zapata Hidalgo:
Antzezle eta antzerki irakaslea, antropologian ikertzailea eta mugimendu transfeministetako ekintzaile ere bada. AntzerkiZ-ko kidea da eta bai zapalduon antzerki zein antzerki komunitarioko hainbat proiektutan parte hartu du.

Eraldaketa sozialerako hezkuntza

Leire Jauregik, garapena, lankidetza eta giza garapenerako teknologiak mintegiko ikasleak, idatzi du artikulu hau.

Batzuetan ain errotuta daukagun sistema honen funtzionamendua zalantzan jartzea gogorra izaten da. Oraingo honetan konkretuko edukazioaren arloa aztertuko dugu Amaia del Rio hizlariarekin, Hegoako ekipoaren parte dena.

Gure heziketa hasten den momentutik bete beharko ditugun urratsak oso argiak dira: asko ikasi ezazu eta honela kalifikazio onak lortuko dituzu, ondoren lanpostu on bat eduki ahal izateko (posible bada zure gustukoa) eta diru mordoa irabazteko. Honela zure bizitza guztiz osatuta egongo da. Eta honetarako ez baduzu balio… zorte on.

Heziketa eredu hau ikastoletan baita unibertsitateetan erabiltzen da, eta aurrerapenak eta indibidualismoa karakteristika nagusitzat dituen modernitate kapitalistaren parte da, honek aldi berean gizakien arteko desberdintasunak handitzen dituelarik.

Aurrerapena oso lotuta dago garapenari, eta, zer ote da garapena? Hazteko eta hedatzeko joera. Honek kapitalaren handipen bat ekartzen badu ere ondorio txarrak ekartzen ditu, ala nola gizakion arteko desberdintasunak handitzea edo naturarekiko duen inpaktu izugarria.

Gaur egun ematen diren krisietan baita jarri genuen arreta. Krisi soziala, emakumeak eta borroka feminista jarriz protagonista nagusitzat, krisi klimatikoa, krisi ekonomikoa, krisi politikoa, non bizi garen sistema “intentsitate baxuko demokrazia” bezala deitzen dugun, krisi kulturala, honetan kontsumismora eramaten gaituen estruktura soziala aztertzen dugu, eta azkenik krisi zientifikoa, non duda mudetan jartzen den zientzia a-politikoa dela, eta okzidenteko herrialdeen garrantzia arlo honetan.

Hitz gutxitan, zaila baldin bada hau guztia zalantzan jartzea are gehiago izango da aldatzea. Argi dagoena da ez dela epe laburreko gauza eta menderatzailearen kontra ibili behar diren pausuak oraindik ez daude zehaztuta. Eta nola ez, bide hau ibiltzen dugun bitartean beste pertsona eta herrialdeen jakituriatik ikasi.

Gizarte Berrikuntza Digitala: bizitza erdigunean jartzen duen teknologia baten alde

Azken urteetan gure aisialdi eta kontsumoaren antolaketa asaldatzen duten aplikazio eta komunitate digital andana darabilgu. Jakin badakigu askok langileriaren eskubideen merketzeri lotuta daudela, bertako kontsumoa oldartzen dutela edota geure bizitzen prekarizazio prozesuei eragiten diela.  Ezagunak dituzu Uber, Glovo edota AirBnb? Hala ere, bada beste aplikaziorik. Gizarte Berrikuntza Digitaletik elkarrekikotasuna, lankidetza eta elkarren arteko laguntza ardatz dituzten ekimenak sustatzen dira. Gizarte eta elkarlaneko ekonomiari eta sarbide irekiari loturiko esperientziak dira. Gustatuko litzaizuke ideia hauek lantzen dituzten esperientziak ezagutzea?

Gizarte Berrikuntza Digitalaren baloreetan sakontzeko eta gizarte eraldaketarako apustuan dabiltzan esperientzia ezberdinak ezagutzeko Joseba Sainz de Murieta (ISF-MGIko kidea) izango dugu hizlari. Taldean hausnartzeko eta Gizarte Berrikuntza Digitalaren oinarriak dituzten ekimen hauen mapatzera hurbiltzeko, datorren urriaren 31n, ostegunean, izango dugun saiora gonbidatzen zaituztegu.

Bertan parte hartzeko, bidali mezu bat hezkuntza(arroba)euskadi.isf.es helbide elektronikora, honen gaian AKTIBIST ESKOLA adieraziz eta bertan parte hartzeko motibazioak adieraziz. Saio honetara bertaratzeko, aurreko Aktibista Eskoletako saiotan parte hartzea ez da beharrezkoa. Zure zain gaude!

“Nazioarteko Elkartasuna” saioari buruzko hausnarketa

Pasa dan asteko gaiaren harira, hau da, Juan Hernandezek azaldutako nazioarteko elkartasunaren egoera azken hiru hamarkadetan, puntu batzuk azpimarratuko nituzke:


I. Erantzukizuna
“Zer da zuretzat elkartasuna?” galdera mahai gainean jarrita, “Erantzukizuna” izan zen bat-batean eta hitz batean esanda, niretzat suposatzen duena. Gizarteak hobeto bizitzeko zer behar duenagaitik akzio zuzenaz, borrokaz eta salaketaz osatutako koktel bat izan beharko litzateke, betiere zein mundu bizi garen eta zein eragilez inguraturik gauden ahaztu barik.


II. Elkarlana
Hitzaldian zehar azaldutako beste kontzeptu garrantzitsua da elkarlana. Laguntza jasotzen duen pertsonak lotsaren eta baztertze egoeraren zama maiz eraman behar izaten du bere gainean (“ez nazatela egoera triste honetan ikusi”). Norbaiti premia azaltzen eta laguntza eskatzeko unea heltzen zaionean interesgarria eta beharrezkoa ikusten dut elkarlana lantze: laguntza jaso duen pertsonaren kezkak eta egoera pertsonala ulertzea taldearen partetik, eta ez bakarrik laguntza norabide batean zuzentzea oso baliagarria izan daiteke. Pertsona hori taldearen parte sentituko da eta jasotako elkartasuna beste norbaiti itzultzeak elkarlan sendoa eraikitzeko baliozko esperientzia izango da.


III. Aktibismo likidoa
Gizakion parte-hartzeren eta elkartasunaren gogoak nahiko bereziak eta guratsuak izaten dira batzutan. Noraino heltzeko prest ikusten dugu geure burua elkartasuna praktikatu nahi dugunean? Agian, elkartasun aletxo hori gauzatzeko GKE edo beste erakunde batean izena ematea bururatuko litzaiguke. Ondo baina, benetan kontzienteak gara geure bizimodua nola dan, zer kontsumitzen dugun (erosi, ikusi eta entzun), zeri/nori ematen diogun botoa eta noren menpe bizi garen?


IV. Gobernuz Kanpoko Erakunde batzuei buruz…
Badira jada lagun batzuk neure inguruan nazioarteko elkartasunaren munduan sartu nahi eta egoera bitxia topatzen dutenak: GKE-ko proiektu batean atzerrian laguntzeko aukera interesantea eta proiektu horretan parte hartzeagaitik dirua jarri behar izana. Kasu hauetan, eurek bere lana hemen Euskal Herrian albo batean uzteko eta bere bizitzari buelta bat emateko prest agertzen direnak; ordea, borondatez lan egiteko prestasun hori moteldu egiten da sarritan baldintza horiek ikusita. Argi dago bakoitzak badakiela non erroldatzen den eta baldintza horiek bidezkoak diren ala ez. Hala ere, neure ikuspegitik, erakunde batzuk enpresa bihurtzeko arriskuan dauda, bere barneko arkitektura eta lan egiteko moduak hala dirudite behintzat. Beste batzuk, zoritxarrez enpresak dira jada eta bere lan egiteko eran argi ikus liteke.


Laburbilketa bat eginez azalduko ideiei, hiru zutabe goraipatuko nituzke elkartasuna eraginkor bateraino nolabait heldu ahal izateko: erantzukizuna, elkarlana eta aktibismo soziala. Har ditzagun kontutan esparru honetan borrokatu izan dutenen esperientziak eta iritzi kritikoak elkartasun sanoa eraikitzeko, mundu mailan zein geure auzo hurbildu horretan.

Iñaki Garcia.
2019-10-10

Hizkuntza (feminista) ez-arrazista baten alde

Hizkuntza ez da soilik errealitatea izendatzeko baliabidea: hizkuntzak errealitatea eratzen du. Hizkuntzaren bitartez lortzen da normalizazioa eta ikusezintasuna, ideologia transmititzen da, estereotipoak indartzen dira, errealitateak isilarazten dira eta desberdintasunak betikotzen dira. Horregatik da garrantzitsua erabiltzen dugun hizkuntzaren gaineko kontzientzia hartzea eta gure pentsamenduaren egitura patriarkal eta kolonialak atzean utziko dituzten komunikatzeko era berrietara desikastea. Ez da lan erraza: ez da hitz baztertzaileak inklusiboengatik ordezkatzeko kontu soila. Hausnarketa honetan sartzeak, era sakon batean munduari eta geure buruei nola begiratzen diegun aztertzea dakar.

Erronka hauek guztiei heltzeko Gladys Giraldo Velásquez ekintzaile feminista eta Arabako Emakumeen Asanbladako eta Gasteizen sortu berri den Sorginenea taldeetako kidearekin solasteko aukera izango dugu. Interesa baldin baduzu taldean hausnartzeko gure komunikatzeko formen gainean dauden logika kolonial eta arrazisten inguruan, hurrengo irailaren 26ko saiora gonbidatzen zaituztegu. Parte hartu nahi izanez gero, bidaliguzu AKTIBISTEN ESKOLA izenburua duen posta elektronika hezkuntza@euskadi.isf.es helbidera, bertan azalduz saioan parte hartzeko dituzuen motibazioak. Bertaratu ahal izateko, ez da beharrezkoa Aktibisten Eskolako aurreko saioetara etorri izana. Zure zain gaude!

Data: 2019ko irailaren 26a, osteguna.

Ordua: 17:00-19:00

Tokia: Bilboko Ingeniaritza Eskola, P1G1 gela

Gizarte eraldaketarako apustua egin duten GrALei buruzko solasaldia

Hainbat Gradu eta Master Amaierako Lanak gauzatzean bidelagun izan garen honetan, Mugarik Gabeko Ingeniaritzatik ikerketa hauen eraldaketarako ahalmenaren inguruko azterketa bat burutzea otu zitzaigun. Hori dela eta, prozesu honetan lan hauek norbanakoaren eta gizartearen eraldaketarako lanabes moduan ulertzen duten ekimen batzuetara gerturatu gara. Lan honetan, esperientzia hauetan parte hartu duten ikaslegoaren bizipenak jakitearen beharraz ohartu ginen, eta pasa den ekainean hauen inguruan patxadaz hitz-egiteko solasaldi bat burutu genuen.  

Ekintza honetan batu ginen pertsona anitzok (ingeniaritza arlo ezberdinekoak, zientzialariak, gizarte langileak, arte ederretan adituak,…) denon ideiekin gizarte eraldaketa zein zentsutan ulertzen dugun landu genuen. Bizitza eta kapitalaren artean aukeratzera behartzen gaituen dikotomia askaezina dela eta, gizarte eraldaketarako apustuak argi du noranzkoa. Beharrezkoa da bizitzea merezi duen bizitzak erdigunean jartzea, eta horretarako kontzientzia eta jarrera hartzetik hasi, bertan kokatu eta bertatik nahien arabera abiatzea da xedea. Hasieratik azaltzen da funtsezko adostasuna bat: ez dago gizarte eraldaketarik maila pertsonalean nolabaiteko eragiterik ez badago.

Esperientzien aniztasuna izanagatik ere, denek azaleratzen dute beraien GrALak munduko egoeren inguruko kontzientzia izateko mugarri izan direla. “Hasieran GrAL bibliografiko bat egin nahi nuen, baina lankidetzaren munduari eginiko begiradatxoarekin, ni neu aztertzeko beharra izan nuen”. GrALa egitean ordurarte egingabeko galderak sortu ziren, nolabait jarraitu beharreko ekinbidea ulertzeko balio izan dutenak: Zein da nire aportazioa? Zertarako egiten dut? Zein modutan egin nahi dut?

Hala ere, esperientzia oparoak izanagatik ere, mugak ere aurkitzen dira. Adibide dira denbora urritasuna, edota bukaerako txostenaren egitura zurruna, bertan formakuntza eta ikerketa prozesu hauetako hainbat alderdi agertezin eginez. “Alde teknikoa soilik adieraztea eskatzen zidaten, gizarte ikerketa guztia eranskinetara”. Unibertsitateko ikasketa prozesuan gizarte eraldaketarako GrALa bat burutzeko tresnarik ere ez izatea zailtasuna da. Ikasgeletatik kanpoko gaiak lantzeak dakarren ezagutza falta horrek, GrALa burutzean gai horren inguruan sakontzeko beharrak ere prozesua bizigarri egiten du: “ikasketetan armagintzaren industriari buruz hitz-egiten digute, eta GrALa ISF-MGIrekin egiteak ilusioa eta ikasketei jarraibide berri bat ematea laguntzen du”.

Bukatu baino lehen, denboratxo bat hartu genuen GrAL/MAL programaren inguruan hobetzeko proposamenei buruz hitzegiteko. Ideia batzuen artean, lan hauei jarraipena egiteko irakaslego konprometitu gehiago izatearen beharra aipatu zen, batzuetan zaila izaten da eta tutorea izatea. Unibertsitatea gizarte mugimendu eta eragileei hurbiltzearen beharra ere adierazi zen, gizarte antolatuaren behar eta nahiak asetzeko gai diren esparruak landuz eta babestuz. Ikasketetetan egin beharreko praktikak eta GrALa uztartzearen aukeran ere sakontzea aipatzen da, bai ikerketa hauen hedapena handitzea baita GrALen emaitzen jarraipena egitea ere. Hurrengo hilabeteetan Mugarik Gabeko Ingeniaritzatik lantzen ari garen ikerketa baterako erabilgarri izango diren 20 bat proposamen jaso dira. Bejondeizuela!

“Gerra hemen hasten da ”: industria militarra eusten duten zutabeak

Yemen-en iaz 28.000 pertsona baino gehiago hil ziren herrialdea jasaten ari den gatazka armatuaren ondorioz. 2016an gerra hasi zenetik, 60.000 pertsona hil egin dira. Yemen da mundu-mailan gatazka armatuak dauden herrialdeetako bat. Gerra horiek heriotzak, bortxaketak, goseteak, elikadura-ziurgabetasuna, azpiegituren suntsiketa eta behartutako lekualdaketak eragiten dituzte.

Zorigaitzez, dirudi gatazka hauek fisikoki zein enpatikoki urrun geratzen zaizkigula, gurekin zerikusirik izango ez balute bezala. Haatik, iparralde globaleko herritarrak garen heinean, beste herrialde batzuetan gertatzen ari den horren erantzukizuna dugu.

Gerra hemen hasten da lelopean, izen berbera duen plataformak gatazka armatuekin ditugun loturak ezagutzera eman eta salatu nahi ditu: fabrikazioa, finantziazioa eta ikerketa. Maiatzaren 30eko Aktibisten Eskolan gai honi heldu genion.

Fabrikazioan zentratuz gero, espainiar estatuan 580 enpresek baino gehiagok fabrikatzen dituzte armak, materialak edo armentzako piezak.  Horietako 100 baino gehiago Euskal Herrian daude.

Bestalde, finantziazioari buruz hitz eginez gero, 2018an, diru publikotik 20.000 milioi euro baino gehiago  gastu militarrera zuzendu ziren, eta espainiar estatuko entitate finantziarioek 9.000 milioi euro inbertitu dituzte azken 7 urteetan armen industrian. BBVA, Banco Santander edo CaixaBank dira banku horietako batzuk, eta neurri txikiago batean, baina zerrenda horren parte dira Kutxabank eta Caja Rural de Navarra.

Eta hirugarren ardatzari dagokionez, helburu militarrak dituzten ikerketek mundu-mailako I+D+I inbertsio totalaren % 30a hartzen dute eta milioi erdi zientifiko inplikatzen dituzte. Espainiar estatua da bere BPGren ehunekorik handiena eskaintzen dion bigarren herrialdea arma berrien garapenari, AEBren atzetik.

Euskal espresetan fabrikatutako armek, arlo militarrerako unibertsitateetako ikerketetan garatzen diren teknologiak eta gure diruarekin finantziatzen den armen industriak munduko hainbat lekutan gerrak egotea ahalbidetzen du.

Armen ekoizpenarekin harremana dituzten enpresetako asko UPV/EHU-n daude ikasleei praktikak eskaintzen edo unibertsitatea sartuta dagoen plataformen parte dira.

Hori dela eta, ISF/MGI batu egingo da UPV/EHU eta miltarismoaren arteko harremana eteteko kontzentrazioan, uztailaren 3an, 13:00etan, Bilboko Ingeniaritza Eskolan.

Intersekzionalitatea parte-hartze sozialaren tresna gisa

Herrietako parte-hartze prozesuak nola gertatzen diren aztertu nahi badugu, haien atzetik dauden praktika eta arau guztiak gainbegiratu behar dira. Arreta jarri beharko zaie bazterketa iturriei, ikertu beharko da haien artean nola eragiten dioten elkarri eta pribilegioak hauteman beharko dira ez dauden errealitateak identifikatzeko. Zentzu honetan, intersekzionalitateak eskaintzen digun markoak ahalbidetzen digu zeharkatzen gaituzten zapalkuntza/pribilegio ardatz ezberdinak eta haien artean nola erlazionatzen diren ikusaraztea. Zigortua eta ahaztua dagoen aniztasunaren gain jarri nahi dugu begirada. Guzti hori dela eta, hurrengo Aktibisten Eskola erabiliko dugu ikuspuntu intersekzionalean eta praxis kritikorako duen potentzionalitatearen inguruan sakontzeko.

Jone Martinez-Palacios feminista eta Parte Hartuz-eko ikertzailearen eskutik berrikusiko dugu in-korporatutako dimentsioak nola lan egiten duen intersekzionalitateaz ari garenean. Zer esaten digu gorputzak? Nola jokatzen dugu parekoekin? Nola ezberdinekin? Gure eguneroko praktika sozialen atzetik lan egiten duten logikei buruz taldean hausnartu nahi baduzu, hurrengo ekainaren 27ko -osteguna- saiora gonbidatzen zaitugu. Parte hartu nahi izanez gero, bidal iezaguzu mezu elektronikora hezkuntza@euskadi.isf.es helbidera, idatzi izenburuan AKTIBISTEN ESKOLA eta esaiguzu parte hartu nahi duzula eta zein motibazio dituzun. Bertaratu ahal izateko, ez da beharrezkoa Aktibisten Eskolaren aurreko saioetara etorrita egotea. Zain izango gaituzu!

Data: ekainak 27, osteguna.

Ordua: 17:00-19:00

Tokia: Bilboko Ingeniaritza Eskola, P1G1 gela

Nabigatu arrastorik gabe: Tresna Libreak eta Burujabetza Teknologikoa

Ez da inongo sekretua: teknologiaren sektoreko multinazional handiek gure pribatutasuna urratzen dute, eta oparitzen dizkiegun datuekin salerosketan ibiltzen dira. Interneten nabigatzen dugunean sortzen diren datuek, gure kokapenarekin konbinatuta, informazio guztiz baliotsua ematen dute, Google bezalako enpresek publizitate pertsonalizatua bideratuko diguten beste enpresa batzuei bidaltzeko. Hori jakin badakigun arren, batzuetan geure buruaren zaintza digitalak hobetzeko tresnak falta ditugu, eta azkenean betiko sare eta plataforma pribatiboetara jotzen dugu. Internetekin arrastorik utzi gabe harremanetan aritzeko beste modu batzuk ezagutzea eta burujabetza teknologikora jauzi egitea proposatzen dizugu Mugarik Gabeko Ingeniaritza-Euskaditik.

Mugarik Gabeko Ingeniaritzak eta Ekologistak Martxanek Aktibisteen Eskolaren saio berezia antolatu dugu, mapen erabilerarekin lotutako tresna libreak ezagutzeko eta haiekin praktikatzeko. Zuk ere Google Mapsera sarri jotzen baduzu, interesgarri izango zaizu pribatutasun, autonomia eta erraztasun handiagoak eskaintzen dizkizun mundu oso bat dagoela deskubritzea. Horretarako, Ekaitz Zarraga telekomunikazioko ingeniaria izango dugu gurekin datorren ostegunean, ekainak 13. Erabiltzailea eta bere eskubideak errespetatzen dituzten teknologien erabilera eta sorkuntza sustatzen dihardu gaur egun. Parte hartu nahi baduzu, bidali mezu bat hezkuntza(a bildua)euskadi.isf.es helbidera, idatzi izenburuan AKTIBISTEEN ESKOLA eta esaiguzu parte hartu nahi duzula. Bertaratu ahal izateko, ez da beharrezkoa Ekintzaileen Eskolaren aurreko saioetara etorrita egotea. Zain izango gaituzu!

Eguna: 2019ko ekainaren 13a, osteguna

Ordua: 17:00-19:00

Tokia: Bilboko Ingeniaritza Eskola, P1G1 gela