EMAKUME DEFENDATZAILEAK. Ekofeminismoaren proposamenak eta indarkeriarik gabeko bizitzak

by May 29, 2019Educación para la Trasnformación Social0 comments

El Salvador kontraste askotako herrialdea da.

Alde batetik, feminizidioen herrialdetako zerrendetan latinoamerika mailan lehen postuan, eta mundu mailan Siria eta Lesotoren ostean aurkitzen da. Amnistia Internazionala erakundearen azken txostenean El Salvador emakumeentzako arriskutsuenetarikoa den herrialdea dela adierazten da genero indarkeriari dagozkion indize altuak direla eta. Horrez gain, abortua guztiz debekatzen duen legedia dago indarrean, emakumeen aurkako hainbat urtetako zigorrak ezarriz, baita osasun-langileentzako ere. Bat-bateko abortua edota larrialdi obstetrikoa izan duten emakumeak erailketa larriagotua gauzatzeagatik erruduntzat ebazten dituzte.

Bestalde, herrialde honetan bertan, 2017ko martxoan meatzaritza metalikoa (urrea, zilarra eta beste metalen ustiapena) debekatzen duen legedia onartu zen, mundu mailan lehenengoa izanik, lurraldearen defendatzaile diren emakumeen borrokaren ostean. Hori lortzeko komunitateetako erakunde eta gizarte mugimenduak hamarkada bat meatzaritza enpresen kokatzearen aurka aritu dira, honelako proiektuek herrialdeko ekosistemetan eta pertsonen bizitzetan, batez ere emakumenetan, duten inpaktua salatuz.

Txanpon berdinaren bi aurpegiak dira. Alde batean, emakumeak ditugu lurraldeari eragiten dioten gaitzak antzematen lehenak. Beraiek dira borroka hauen oinarri eta gauzatzaile, beraien lan produktibo, erreproduktibo eta komunitarioetatik. Beste aldean, kontuan hartuz emakumeon gorputza dela bizi dugun lehen lurraldea, emakumeok lurraldearen defentsan duten jokaera adierazgarria da, norbanakoen zein kolektiboen zein komunitateen eskubideak defendatzean.

Testuinguru honetan, nolakoa da emakume defendatzaileen borroka kontrastezko El Salvador moduko herrialde batean? Zeintzuk dira emakumeen eskubideen defentsarako gauzatu eta gauzatzen ari diren proposamenak?

Silvia Guadalupe, Marleni del Carmen Ortiz eta Deisy Otilia Rivas datorren ekainaren 4an Louise Michele Liburuak izango dira ekofeminismotik dakartzaten beraien proposamenak eta El Salvadorren indarkeriarik gabeko bizitzak lortzeko lanetan dituzten esperientziak elkarbanatzen.

Silvia Guadalupe eta Marleni del Carmen Ortzi Concertación de Muejes de Suchitoto (CMS) erakundeko kideak dira. CMS emakumeen antolamendurako bilgune da Suchitoton emakumeen autonomia sustatzeko, horrela emakumeok indarkeriarik eta bereizketarik gabeko gizarte justuago, demokratikoago eta berdintasunezkoa izateko asmoa duena. Horretarako lau esparru lantzen ditu: erakundeen eta lidergoen sendotzea, sexu eskubideak eta ugalketa eskubideak, emakumeek indarkeriarik gabeko bizitza askeak izateko duten eskubidea, eta autonomia ekonomikoa.

Silvia eta Marlenik testuinguru honetan jardunaldi hau aprobetxatuko dute beraiek eginiko ikerketa bat aurkezteko, ekonomia solidarioa eta elikadura burujabetza gauzatzeko praktika ekofeministen inguran burutu dutena.

Bestalde, Deisy Otilia Rivas Asociación de Desarrollo Económico Social de Santa Marta (ADES) erakundeko kidea da. Erakunde honek nekazaritza ekologikoa eta jasangarria sustatzen, ingurugiroa errespetatzen eta giza garapenaren funtsa den giza eskubideen aldarrikapenean dihardu, formakuntza prozesuak eta herri-komunikazioa bultzatuz.

Horrez gain, CMS erakundeak ekonomia solidarioa eta elikadura burujabetza gauzatzeko praktika ekofeministen inguran burutu duen ikerketa eta kolore anitzeko emakumeak borrokan argazki erakusketa aurkeztuko dira.

Deisy Otilia Rivas Asociación de Desarrollo Económico Social de Santa Marta (ADES) erakundeko kidea da. Erakunde honek nekazaritza ekologikoa eta jasangarria sustatzen, ingurugiroa errespetatzen eta giza garapenaren funtsa den giza eskubideen aldarrikapenean dihardu, formakuntza prozesuak eta herri-komunikazioa bultzatuz. Horren adibide da informaziorako eta komunikaziorako teknologien erabilera ezagutarazi eta erabiltzeko landa eremuko emakumeekin eginiko prozesua, horrela gizonezkoei erlazionatzen zaizkien teknologia berriekiko generoari dagokion eten digitala hautsi asmoz.

Emakumeen parte-hartze, trebakuntza eta ekintza gune izan zen honetatik emaitzen den kolore anitzeko emakumeak borrokan argazki erakusketa ere jardunaldia izango da.

El Salvadorreko hiru emakumen hauek «EMAKUME DEFENDATZAILEAK. Ekofeminismoaren proposamenak eta indarkeriarik gabeko bizitzak» jarndunaldian parte hartuko dute. Solasaldia SETEM Hego Haizea eta Mugarik Gabeko Ingeniaritza elkarteok antolatu dugu, El Salvadorren emakumeen eskubideen defentsaren inguruan solasteko.

El Salvadorreko emakumeen borroka ezagutzea beste hainbat lurraldetako borrokentzako inspirazio iturri dira.

COOPERACIÓN INTERNACIONAL

Defensa territorio El Salvador

[CRÓNICA] Diálogos Norte Sur: Defensa del Territorio en El Salvador

[CAS] Como parte del compromiso de ISF‑MGI Euskadi con la promoción y defensa de los derechos humanos en El Salvador, el 21 de enero de 2026 se celebró en el edificio de La Bolsa de Bilbao un conversatorio con representantes del Bloque de Resistencia y Rebeldía...

Proyección del documental “Recuperar la luz” 

ISF/MGI Euskadi y ESF Catalunya organizan la proyección del documental Recuperar la luz, producido por Ingeniería Sin Fronteras Catalunya en colaboración con La Directa. El documental analiza el papel de Enel-Endesa en la pobreza energética que afecta a millones de...

Lurraldearen aldeko defentsa El Salvadorren / Defensa del Territorio en El Salvador

Euskadiko Mugarik Gabeko Ingeniaritza bezala pare bat hamarkada daramagu El Salvadorren lan egiten.Eskualde eta herrialdeko hainbat lurraldeetan gertatzen ari diren aldaketen aurrean, arriskuan daudenkomunitateei ahotsa ematea eta hauek erdian jartzea ezinbestekoa...

Taller de reparación de pequeños electrodomésticos: aprender a alargar la vida útil de lo que ya tenemos

Con motivo de la Semana Verde Europea, el alumnado de los grados de Sostenibilidad y Electrónica de EASO Politeknikoa Donostia participó en un taller impartido por Ingeniería Sin Fronteras Euskadi. Durante la sesión, nos adentramos en el mundo de la reparación de...

AKTIBISTA ESKOLA: Taller de reparación de pequeños electrodomésticos

En Ingeniería Sin Fronteras Euskadi creemos que un camino clave hacia la sostenibilidad es reducir el consumo de electrodomésticos y equipos electrónicos. ¿Cómo? Apostando por la reparación y la prolongación de la vida útil de nuestros dispositivos, en lugar de...

“Dialogo Norte Sur: Experiencias de mujeres migradas”

El próximo 12 de noviembre en Bilbao, tendrá lugar el "Dialogo Norte Sur: Experiencias de mujeres migradas”.El evento reunirá a mujeres que compartirán sus perspectivas sobre las dimensiones sociales, culturales y personales de las migraciones, poniendo el acento en...

EDUCACIÓN PARA LA TRANSFORMACIÓN SOCIAL

Defensa territorio El Salvador

[CRÓNICA] Diálogos Norte Sur: Defensa del Territorio en El Salvador

[CAS] Como parte del compromiso de ISF‑MGI Euskadi con la promoción y defensa de los derechos humanos en El Salvador, el 21 de enero de 2026 se celebró en el edificio de La Bolsa de Bilbao un conversatorio con representantes del Bloque de Resistencia y Rebeldía...
Recuperar la Luz dokumentala

[DIÁLOGOS NORTE-SUR] Proyección del documental “Recuperar la Luz” en Bilbao / [IPAR-HEGO ELKARRIZKETAK] “Recuperla Luz” dokumentalaren emanaldia Bilbon

[CAS] El pasado 21 de febrero de 2026 MGI-ISF Euskadi y ESF Catalunya organizaron la proyección del documental Recuperar la Luz, una producción de Ingeniería Sin Fronteras en colaboración con La Directa. La sesión que se llevó a cabo en el local de La Sinsorga,...
GENEROA ETA STEM: Bokazioak eraikitzen bigarren hezkuntzako ikasleen artean

[LAN-KOADERNOA] Argitalpen berria: “GENEROA ETA STEM: Bokazioak eraikitzen bigarren hezkuntzako ikasleen artean”

MGI-ISF Euskadik Lan-Koaderno berria aurkezten du, zeinak aztertzen duen nola eraikitzen diren bokazio zientifikoak bigarren hezkuntzako ikasleen artean, genero-arrakalari arreta berezia eskainiz zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikaren (STEM) arloetan....
Cuaderno de Trabajo STEM y Género

[CUADERNO DE TRABAJO] Nueva publicación “GÉNERO Y STEM: Vocaciones en construcción en el alumnado de secundaria”

MGI-ISF Euskadi presenta un nuevo Cuaderno de Trabajo que analiza cómo se construyen las vocaciones científicas en el alumnado de secundaria, con especial atención a la brecha de género en los ámbitos de la ciencia, la tecnología, la ingeniería y las matemáticas...

Proyección del documental “Recuperar la luz” 

ISF/MGI Euskadi y ESF Catalunya organizan la proyección del documental Recuperar la luz, producido por Ingeniería Sin Fronteras Catalunya en colaboración con La Directa. El documental analiza el papel de Enel-Endesa en la pobreza energética que afecta a millones de...

[CRÓNICA] Repair Kafe Tailerra / Taller Repair Cafe

(EUS) Jarraian, 2025eko urtarrilaren 23an, ostirala, Repair Kafe tailerrean parte hartu zuen Iratik idatzitako kronika partekatzen dizuegu: Astea modu borobilean amaitzeko, ostiralean Repair Café berri bat antolatu genuen UPV/EHUko Ingeniaritza Eskolan. Aukera...

PUBLICACIONES DE TRABAJOS

GENEROA ETA STEM: Bokazioak eraikitzen bigarren hezkuntzako ikasleen artean

[LAN-KOADERNOA] Argitalpen berria: “GENEROA ETA STEM: Bokazioak eraikitzen bigarren hezkuntzako ikasleen artean”

MGI-ISF Euskadik Lan-Koaderno berria aurkezten du, zeinak aztertzen duen nola eraikitzen diren bokazio zientifikoak bigarren hezkuntzako ikasleen artean, genero-arrakalari arreta berezia eskainiz zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikaren (STEM) arloetan....
Cuaderno de Trabajo STEM y Género

[CUADERNO DE TRABAJO] Nueva publicación “GÉNERO Y STEM: Vocaciones en construcción en el alumnado de secundaria”

MGI-ISF Euskadi presenta un nuevo Cuaderno de Trabajo que analiza cómo se construyen las vocaciones científicas en el alumnado de secundaria, con especial atención a la brecha de género en los ámbitos de la ciencia, la tecnología, la ingeniería y las matemáticas...

Lurraldearen aldeko defentsa El Salvadorren / Defensa del Territorio en El Salvador

Euskadiko Mugarik Gabeko Ingeniaritza bezala pare bat hamarkada daramagu El Salvadorren lan egiten.Eskualde eta herrialdeko hainbat lurraldeetan gertatzen ari diren aldaketen aurrean, arriskuan daudenkomunitateei ahotsa ematea eta hauek erdian jartzea ezinbestekoa...

[ AKTIBISTA ESKOLA] Taller de Reparación de Pequeños Electrodomésticos – Repair Café

La semana pasada celebramos una nueva edición de nuestro Repair Café en la Escuela de Ingeniería de la UPV/EHU. El espacio volvió a llenarse de curiosidad, herramientas, piezas desmontadas y conversaciones en torno a cómo dar una segunda vida a esos pequeños...

Taller de reparación de pequeños electrodomésticos: aprender a alargar la vida útil de lo que ya tenemos

Con motivo de la Semana Verde Europea, el alumnado de los grados de Sostenibilidad y Electrónica de EASO Politeknikoa Donostia participó en un taller impartido por Ingeniería Sin Fronteras Euskadi. Durante la sesión, nos adentramos en el mundo de la reparación de...

AKTIBISTA ESKOLA: Taller de reparación de pequeños electrodomésticos

En Ingeniería Sin Fronteras Euskadi creemos que un camino clave hacia la sostenibilidad es reducir el consumo de electrodomésticos y equipos electrónicos. ¿Cómo? Apostando por la reparación y la prolongación de la vida útil de nuestros dispositivos, en lugar de...

[LAN-KOADERNOA] Argitalpen berria: “GENEROA ETA STEM: Bokazioak eraikitzen bigarren hezkuntzako ikasleen artean”

MGI-ISF Euskadik Lan-Koaderno berria aurkezten du, zeinak aztertzen duen nola eraikitzen diren bokazio zientifikoak bigarren hezkuntzako ikasleen artean, genero-arrakalari arreta berezia eskainiz zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikaren (STEM) arloetan....

[CUADERNO DE TRABAJO] Nueva publicación “GÉNERO Y STEM: Vocaciones en construcción en el alumnado de secundaria”

MGI-ISF Euskadi presenta un nuevo Cuaderno de Trabajo que analiza cómo se construyen las vocaciones científicas en el alumnado de secundaria, con especial atención a la brecha de género en los ámbitos de la ciencia, la tecnología, la ingeniería y las matemáticas...

Proyección del documental “Recuperar la luz” 

ISF/MGI Euskadi y ESF Catalunya organizan la proyección del documental Recuperar la luz, producido por Ingeniería Sin Fronteras Catalunya en colaboración con La Directa. El documental analiza el papel de Enel-Endesa en la pobreza energética que afecta a millones de...

[CRÓNICA] Repair Kafe Tailerra / Taller Repair Cafe

(EUS) Jarraian, 2025eko urtarrilaren 23an, ostirala, Repair Kafe tailerrean parte hartu zuen Iratik idatzitako kronika partekatzen dizuegu: Astea modu borobilean amaitzeko, ostiralean Repair Café berri bat antolatu genuen UPV/EHUko Ingeniaritza Eskolan. Aukera...

[DIÁLOGOS NORTE-SUR] Proyección del documental “Recuperar la Luz” en Bilbao / [IPAR-HEGO ELKARRIZKETAK] “Recuperla Luz” dokumentalaren emanaldia Bilbon

[CAS] El pasado 21 de febrero de 2026 MGI-ISF Euskadi y ESF Catalunya organizaron la proyección del documental Recuperar la Luz, una producción de Ingeniería Sin Fronteras en colaboración con La Directa. La sesión que se llevó a cabo en el local de La Sinsorga,...

[LAN-KOADERNOA] Argitalpen berria: “GENEROA ETA STEM: Bokazioak eraikitzen bigarren hezkuntzako ikasleen artean”

MGI-ISF Euskadik Lan-Koaderno berria aurkezten du, zeinak aztertzen duen nola eraikitzen diren bokazio zientifikoak bigarren hezkuntzako ikasleen artean, genero-arrakalari arreta berezia eskainiz zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikaren (STEM) arloetan....

“Ciencia diversa: vocaciones STEM desde la comunidad LGTBIQ+” / “Zientzia ugaria: STEM bokazioak LGTBIQ+ komunitatetik”

MGI-ISF Euskadi ha elaborado un folleto informativo que visibiliza las experiencias y desafíos de la comunidad LGTBIQ+ en la ciencia y la tecnología. El documento subraya cómo la invisibilización limita la equidad y la innovación, y plantea la necesidad de reconocer...

[CUADERNO DE TRABAJO] Nueva publicación “GÉNERO Y STEM: Vocaciones en construcción en el alumnado de secundaria”

MGI-ISF Euskadi presenta un nuevo Cuaderno de Trabajo que analiza cómo se construyen las vocaciones científicas en el alumnado de secundaria, con especial atención a la brecha de género en los ámbitos de la ciencia, la tecnología, la ingeniería y las matemáticas...