Bidalketak

EZ GAUDE BAKARRIK

Bizitzaren aldeko defentsa, bizitzaren apustu kolektibotik

Ez gaude bakarrik. Dokumentalaren izenburua da, baina baita Maria Aizpuruk eta Marta Rivasek ondorengo solasaldian helarazi nahi izan ziguten ideia ere. Giza eskubideen defendatzaileek jasaten duten indarkeria eta giza eskubideen urraketa ez dira kasu isolatuak, eta horregatik dira funtsezkoak sareak eta kolektibitateak, ez gaudelako bakarrik.

Berta Caceresen heriotzaren ondoren argitaratu zen dokumentala, eta ordutik beste defendatzaile asko hil dituzte Erdialdeko Amerikan. Azkena, azaroaren 24an, OFRANEHko lagun garifuna.

El Salvadorko indarkeria sexistari buruzko datuak kezkagarriak dira. Aurten, 10 eta 14 urte bitarteko 379 neska haurdun geratu dira eta 84 feminizidio izan dira. Garairik gogorrena apirila eta abuztua bitartean izan zen, derrigorrezko berrogeialdian, non 56 feminizidio gertatu ziren. Etxeak ez ziren leku seguruak, emakume asko 24 orduz egon baitziren erasotzailearekin eta hiltzaile potentzialarekin zuzeneko kontaktuan, eta hori ez zen kontuan hartu.

Era berean, azken urteetan defendatzaileen eta, oro har, emakumeen ziberjazarpenak hartu du protagonismoa. El Salvadorreko Defendatzaileen sarean 13 ziberjazarpen kasu eta 11 eraso digital erregistratu dira.

Egoera horren aurrean, prentsa-askatasunak izen ona galtzen du etengabe, eta gobernu batek iruzur politiko bat egiten du, zeinak ziurtatzen baitu hilketak jaitsi egiten ari direla kazetari batzuek gobernu hori pandillekin negoziatzen ari dela (denek egin duten bezala) frogatzen duten bitartean, hauteskunde-helburuak direla medio.

Egoera horiei guztiei aurre egiten dien eskualde batean, nork defendatzen du nor? Nola bermatzen dugu emakumeok borroka honetan bakarrik ez egotea?

Funtsezko puntuetako bat identitatearekiko, lurraldearekiko, lotura da, gure borrokan erlazio horri heldu ahal izateko. Halaber, komunitateen barruan autoezagutza sustatzea (nahiz eta bi ahoko arma izan, etsaiari begira jartzea eskatzen duelako). Baita ere, komunitateetan jakinduria berreskuratzea: Puiaren erresistentzia baketsua Guatemalan, zapatistak Mexikon… Bizitzaren defentsa egitea, bizitzaren aldeko apustu kolektibo batetik abiatuta eta sareak ahunduz, tokikoa gaindituz eta eskualdekoa eta nazioartekoa izatera igaroaraziz. Besteak egiten duenari adi egotea. Helburu horrekin sortu zen Defendatzaileen Erdialdeko Amerikako Ekimena, eta horri esker baiezta dezakegu ez gaudela bakarrik.

NO ESTAMOS SOLAS. Giza eskubideen defendatzaile diren Erdialdeko Amerikako emakumeei buruzko zine-foro dokumentala.

Eskubideen defentsa bide gogorra eta oztopoz betearikoa da Erdialdeko Amerikako emakume askorentzat. Mesoamerikako emakume defendatzaileei etengabeko mehatxuak egiten dizkiete, eta kasu batzuetan hilketan amaitzen dute. Kasurik mediatikoena Berta Caceresena izan zen 2016an, ondasun komunen, ur eskubidearen eta herri indigena lenkoaren alde egiteagatik eraila. No estamos solas dokumentalean, Ades (Garapen Ekonomiko eta Sozialeko Elkartea) eta COPINH (Hondurasko Herri Erakunde eta Indigenen Kontseilu Zibikoa) elkarteek parte hartu dute. Dokumentalak egunero mehatxu mota guztiei aurre egin behar dieten giza eskubideen defendatzaile batzuen errealitatera hurbiltzen gaitu.

MGItik datorren ostegunean, azaroaren 26an, zine-foro saio honetara gonbidatzen zaituztegu. Bertan, dokumentala ikusi ondoren, María Aizpuru zuzendariarekin eta Marta Ribas El Salvadorreko giza eskubideen defendatzailearekin solasean ibiliko gara.

Saioa: No estamos solas.Saioa: Giza eskubideen defendatzaile diren Erdialdeko Amerikako emakumeei buruzko zine-foro dokumentala.

Data: azaroak 26, osteguna

Ordua: 18: 00-20: 00 (GMT + 2)

Tokia: Jitsi plataforma (online)

Hizkuntza: gaztelania

Izena emateko: bilbo@euskadi.isf.es

Zeinek defendatzen du defendatzen duena?

Lurraldearen eta Giza Eskubideen defendatzaileen lana zuzenean ezagutzeko hainbat topaketa egin ondoren, defendatzaile horiek babesteko aktibatzen diren elkartasun-mekanismo eta -sareez jakin nahi genuen. Nola egiten dute lan? Zenbateraino dira egokiak? Emakume defendatzaile askok genero-arrazoiengatiko indarkeria mota askori aurre egiten diete, hala nola sexu-indarkeriari eta mehatxuei, jazarpenari eta emakume izatearekin lotutako difamazio-kanpainei. Egoera horren aurrean, geure buruari galdetzen diogu: zer paper bete dezakegu Iparralde Globaleko erakundeek gatazkan defentsan laguntza emateko?

Fernando Armendarizek, Protection Internationaleko giza eskubideen aldeko ekintzaileak, aintzat hartzeko garrantzitsuak diren gakoetako batzuk partekatzen dizkigu. Giza Eskubideak defendatzeak botere ekonomikoei aurre egitea esan nahi du, estraktibismotik datozen garro guztien aurkako etengabeko borroka da. Arrisku handiko jarduera da, eta, emakumeen kasuan, aparteko zaaurgarritasun egoera dakar, ez baitute beti ikusten beren komunitateek laguntzen dietela. Testuinguru horretan, Protection Internationalek komunitate-arloa indartuko duen eta nazioartean eragingo duen laguntza proposatzen du, babes-mekanismoetatik politika publikoetara igarotzeko.

Bertaratutakoen arteko eztabaida zabaltzean, hainbat lekutatik entzuten ditugu lekukotasunak, jasotako mehatxuengatik beren lurraldeetatik aldendu behar izan duten defendatzaileak eta nazioarteko elkartasunaren taula globalean kokatzeko modua birentsatzen jarraitzen duten Iparralde Globaleko ekintzaileak. Alde horretatik, hasieratik sor daitezkeen pribilegioak berrikustearen garrantzia azpimarratzen da, haien gorputza lehen lerroan jartzen duten pertsonei beren behar bezalako laguntza eman ahal izateko. Zentzu horretan, bide luzea dugu oraindik egiteke.

Pandemiaren aurrean, estatu askok aitzakia ezin hobea aurkitu dute babes neurri asko bertan behera uzteko. Premia psikoafektiboei lotutako ikuspegi feminista aplikatzen badugu, gaur egungoa bezalako uneetan inoiz baino garrantzitsuagoa da laguntza-neurriak indartzea, defendatzaileei sostengu emozionalean laguntzea, eta ondasun komunen pribatizazio handiagoaren aurrean gerturatzen den eraso berrirako prestatzea.

Eraso gehiagori, borroka eta erresistentzia gehiago. Baina, era berean, ez dezagun ahaztu, gehiago eta hobeto lagundu.

ZEINEK DEFENDATZEN DU DEFENDATZEN DUENA?

Zeinek defendatzen ditu emakume defendatzaileak? Zer babes-estrategia ari dira gauzatzen? Zer eginkizun bete dezakegu Iparralde Globaleko erakundeek gatazka egoeretan defentsan laguntza emateko?

Gai horiei erantzuna emateko, mahai-inguru birtual bat antolatu dugu, Marta Ribas El Salvadorreko giza eskubideen defendatzailea eta Fernando Armendariz Protection Internationaleko giza eskubideen ekintzailea bertan izango direla.

Saioa Jitsi plataformaren bidez egingo da ekainaren 4an, ostegunean, 18: 00etan. Zure plaza erreserbatzeko (plaza mugatuak egongo dira) eta saioan nola sartu jakiteko, idatzi bilbo(arroba)euskadi.isf.es helbidera.

Animatu eta sareetatik ikusiko dugu elkar!

Saioa: Zeinek defendatzen du defendatzen duena? Giza eskubideen defendatzaileak diren emakumeak babesteko estrategiak.

Hizlariak: Marta Ribas eta Fernando Armendariz

Data: 2020ko ekainak 4, osteguna

Ordua: 18:00-19:30era (GMT + 2)

Lekua: jitsi plataforma (postaz jakinaraziko dizugu, izena eman ondoren)

Hizkuntza: gaztelania