“Gerra hemen hasten da ”: industria militarra eusten duten zutabeak

Yemen-en iaz 28.000 pertsona baino gehiago hil ziren herrialdea jasaten ari den gatazka armatuaren ondorioz. 2016an gerra hasi zenetik, 60.000 pertsona hil egin dira. Yemen da mundu-mailan gatazka armatuak dauden herrialdeetako bat. Gerra horiek heriotzak, bortxaketak, goseteak, elikadura-ziurgabetasuna, azpiegituren suntsiketa eta behartutako lekualdaketak eragiten dituzte.

Zorigaitzez, dirudi gatazka hauek fisikoki zein enpatikoki urrun geratzen zaizkigula, gurekin zerikusirik izango ez balute bezala. Haatik, iparralde globaleko herritarrak garen heinean, beste herrialde batzuetan gertatzen ari den horren erantzukizuna dugu.

Gerra hemen hasten da lelopean, izen berbera duen plataformak gatazka armatuekin ditugun loturak ezagutzera eman eta salatu nahi ditu: fabrikazioa, finantziazioa eta ikerketa. Maiatzaren 30eko Aktibisten Eskolan gai honi heldu genion.

Fabrikazioan zentratuz gero, espainiar estatuan 580 enpresek baino gehiagok fabrikatzen dituzte armak, materialak edo armentzako piezak.  Horietako 100 baino gehiago Euskal Herrian daude.

Bestalde, finantziazioari buruz hitz eginez gero, 2018an, diru publikotik 20.000 milioi euro baino gehiago  gastu militarrera zuzendu ziren, eta espainiar estatuko entitate finantziarioek 9.000 milioi euro inbertitu dituzte azken 7 urteetan armen industrian. BBVA, Banco Santander edo CaixaBank dira banku horietako batzuk, eta neurri txikiago batean, baina zerrenda horren parte dira Kutxabank eta Caja Rural de Navarra.

Eta hirugarren ardatzari dagokionez, helburu militarrak dituzten ikerketek mundu-mailako I+D+I inbertsio totalaren % 30a hartzen dute eta milioi erdi zientifiko inplikatzen dituzte. Espainiar estatua da bere BPGren ehunekorik handiena eskaintzen dion bigarren herrialdea arma berrien garapenari, AEBren atzetik.

Euskal espresetan fabrikatutako armek, arlo militarrerako unibertsitateetako ikerketetan garatzen diren teknologiak eta gure diruarekin finantziatzen den armen industriak munduko hainbat lekutan gerrak egotea ahalbidetzen du.

Armen ekoizpenarekin harremana dituzten enpresetako asko UPV/EHU-n daude ikasleei praktikak eskaintzen edo unibertsitatea sartuta dagoen plataformen parte dira.

Hori dela eta, ISF/MGI batu egingo da UPV/EHU eta miltarismoaren arteko harremana eteteko kontzentrazioan, uztailaren 3an, 13:00etan, Bilboko Ingeniaritza Eskolan.

Extraktibismoaren kontrako borroken istorioak

Euskal Herriko MGIren helburuen parte da extraktibismoaren kontrako eta giza eskubideen aldeko istorioak ezagutzea eta ezagutzera ematea. Lurraren, lurraldearen, uraren eta ingurumenaren aldeko borrokak, botere korporatiboaren eta politika extraktibisten kontrakoak.

Aste honetan hainbat istorio aurkeztuko dira. Ostegunean, maiatzaren 16an, Deustuko Unibertsitatean No tenemos miedo dokumentalaren proiekzioa izango da, El Salvadorko meatzaritza metalikoaren kontrako borroka prozesua batzen duena. Ikusentzunezkoaren ondoren izango den mahai-ingurua errazteko, Jaime Armado Sánchez-en presentzia izango dugu, Santa Martako Garapen Ekonomiko eta Soziala Elkarteko (ADES) kidea El Salvadorren.

Horrez gain, Emakumeak Lurraldearen eta Giza Eskubideen defentsan eta estereotipoen hausketa erakusketa osatzen duen argazki bilduma egongo da ikusgai, borroka feministaren ikuspegi global-lokalaren lagin fotografikoa. Argazki batzuk El Salvadorko emakume defendatzaileen ikasketa-prozesu baten emaitza dira. Prozesu horren nondik-norakoak ezagutzeko, Deisy Otilia Rivas izango da gurekin, ADESeko kidea eta argazkilaritza prozesuaren dinamizatzailea.

Eta ostiralean, maiatzaren 17an, Berdinak Gara eta Lumatik antolaturiko Lurraldearen defendatzaileak Jardunaldiak izango dira. Bertan, hainbat emakumek giza eskubideen defentsaren alde burututako defentsa eta erresistentzien berri emango digute. Emakume hauek izango dira: Yolanda Oquelí, ekintzaile feminista la Puya komunitatean, Guatemalan; Rosy Pérez Fray Bartolomé de las Casas Giza Eskubideen Zentruko kidea Chiapasen; Marixela Ramos Radio Victoria-ko kidea El Salvadorren; eta María Olga Coronado Consejo de los Pueblos Mam-eko kidea Guatemalan.

Vidalina Moralesek Euskal Herrira eginiko bisitaren xedea El Salvadorko emakumeek lurraldearen eta Giza Eskubideen defentsan burutzen duten lana ezagutzera ematea da.

Pasa den astean, Vidalina Morales gure artean izateko aukera izan genuen. El Salvadorko kidea, komunitate-buru, natura defendatzailea eta meatzaritza metalikoaren kontrako borrokaren kidea dugu Vidalina.

Energiaz beterik eta nekaezin, Euskal Herrian egin duen geldialdian, Vidalina Moralesek resistiendo al extractivismo lelopean,zazpi jardunalditan parte hartu du, eta El Salvadorko komunitate antolatuek hamarkada bat baino gehiagotan burututako meatzaritza metalikoaren kontrako borrokaren berri eman digu. Borroka hori ohiz kanpoko gertaera bilakatu da Latinoamerikan. Izan ere, meatzaritza metalikoa debekatu duen lehenengo legea, eta bakarra, ekarri du. Lorpen honek ez du esan nahi gatazkarekin amaitu denik, meatzaritzan jarduten duten enpresa handiek jarraitzen baitute presio egiten El Salvadorko azpi-zorua bereganatzeko. Hala ere, garaipen adibidea bihurtu da, eta lurralde desberdinetako borrokentzak inspirazio-iturri bihurtu da.

Unibertsitatean eskaini zituen aurkezpenetan – Donostiako UPV/EHU-ko Ingeniaritza Eskolan, Bilboko UPV/EHU-ko Ingeniaritza Eskolan eta Leioako UPV/EHU-ko Arte Ederretako fakultatean-, Vidalinak nabarmendu zuen akademiaren garrantzia nekazaritza eremuetako borroketan, problematika desberdinen argudioetarako ikerketak eta txostenak ahalbidetzeko tresna gisa. El Salvadorko kasuan, hala izan zen, non ikerketa zientifikoek munta berezia izan baitzuten egiaztatzeko meatzaritzak ingurunearen kontra zituen eraginak.

Morales protagonista duen No tenemos miedo dokumentalak meatzaritza metalikoaren kontrako borroka-prozesua biltzen du. Lehenago aipaturiko fakultateetaz gain, ikus-entzunezko formatuan proiektatu zen Donostiako Koldo Mitxelena kultur-gunean, Tolosako Leidor zineman eta Basauriko Marienea emakumeen etxean. Proiekzio bakoitzaren ondoren, publikoak aukera izan zuen giza-eskubideen defendatzailearekin zalantzak eta jakin-minak partekatzeko.

Azkenik, ekintzarik potoloenak Bilboko Bilborock-en izan zuen tokia, Silvia Federici, Rosa Lago, Sara Ibañez eta Estitxu Villamor aktibista ekofeministekin batera, zeinek haien ingurumenaren aldeko borrokak partekatu zituzten ikuspuntu feminista batetik. Guztiek nabarmendu zuten ingurumen-eraginek ondorio zuzenak dituztela emakumeengan. Moralesek azaldu zuen nola uraren arazoek bereziki emakumeengan dituzten, eta hori dela eta, El Salvadorren borroka emakumeek burutu zutela, hein handi batean, El Salvadorko emakume bati, borrokan sartzeko, etxetik eta komunitatetik irtetea dakarren guztiarekin.

Laburbilduz, Vidalina Moralesek Euskal Herrira egin duen bisita ikasketa prozesua izan da. El Salvadorko emakumeen lana ezagutzea lurraldearen eta Giza Eskubideen defentsan inspirazio-iturri da beste borrokentzat eta erresistentzian dauden beste lurraldeentzat.

Bizkaian ere uraren kudeaketa publiko, sozial, demokratiko eta jasangarriaren alde

Uraren Nazioarteko Egunaren bezperan aurkeztu zen Bilbon dozenaka gizarte-eragile eta elkartek osatzen duten Ur Publikoa Plataforma, Bizkaian uraren ziklo integralaren kudeaketa publiko, sozial, demokratiko eta jasangarria lortzeko asmoarekin.

Honako puntuak ditu plataformak adostutako manifestuak:

  1. Ura izateko aukera Giza Eskubidea da
  2. Uraren titularitateak eta kudeaketak %100 izan behar dute publiko
  3. Kooperazioa eta elkarlan publikoa
  4. Enpleguak publikoa eta kalitatekoa izan behar du
  5. Ezinbestekoa da ingurumen, ekonomia eta egitura arloko jasangarritasuna
  6. Zerbitzuaren kostuari aurre egiteko tarifak bere osoan berriro inbertitzea
  7. Herritarren partaidetza eraginkorra lortzeko kudeaketa gardena, anitza eta irekia
  8. Kontsumo arduratsua eta inplikatu guztien aldetik ura aurreztea sustatzearen aldeko apustua
  9. Bultzada sendoa txorrotako uraren kontsumoari
  10. Legedia eta araubidea egokitu

Honako esteka honetan aurkitzen da aurkezpen dossierra eta Bizkaiko uraren kudeaketaren inguruan (giza eskubideak, lurraldea, kudeaketa eredua, enplegua, jasangarritasuna eta partaidetzari dagokionez) egindako aldarrien garapena duen dokumentua.

Datozen hilabetetan ekingo dio plataformak eragile gehiago batu eta aldarri hauek gauzatzeko elkarlanari. Web orri honetan eta sare sozialetako kontu honetan jarrai ditzakezu berriak.

 

Ur kudeaketa interes pribatuen esku

“Inor atzean utzi gabe” lelopean datorkigu aurtengo Uraren Nazioarteko Eguna, baina El Salvadorretik datozen berriek hamarkada bat baino gehiago dirauten gizarte mugimenduen aldarriak atzean utziko dituzte.

Azken hilabeteetan uraren kudeaketa publikoa eta komunitarioa ezartzeko gizarte eragileen urteetako asmotan atzerapausoak bizi genituen, eta aste honetan Asanblada Legegileko Ingurumen eta Aldaketa Klimatikoaren komisioak ur kudeaketaren aulkiak banatzeko adostu duen erabakiak argi uzten du El Salvadorreko ur kudeaketan interes pribatuek gailenduko direla.

Honen arabera uraren kontseilu zuzentzailean uraren neurrigabeko erabilera egiten duten industria sektoreko eta eraikuntza sektoreari loturiko ur partzuergoetako kideak izango dira, lurraldeko uraren kudeaketa jasangarria izateko eta ur eta saneamendua giza eskubidea gauzatzeko arazo gehienak sortzen dituztenak denak ere.

Uraren instituzionalizazio guztiz publikoaren beharra ezaguna eta joera den honetan, El Salvadorreko gizarteak datozen egunotan, Uraren Pribatizazioaren Aurkako Aliantza Nazionalak definitu duen “emergentziazko” egoera honetan, aldarrikapen ezberdinak burutuko ditu, ura ez dela saltzen, zaindu eta defendatu beharra dagoela gogoraraziz.

Etika, askatasuna eta teknologia

Pasa den martxoaren 6ean Julián Estévez Ingeniaritza Eskolako irakaslearekin batera, hitzaldi tekniko bat antolatu genuen. Gurean Ondiz Zarraga egon zen, #SoftwareLibre-ari buruzko sarrera hitzaldia ematen, Donostiako Ingeniaritza Eskolan.
Hitzaldian, beste gauza askoren artean Software Libreak eskeintzen dizkigun tresna eta alternatibak erakutsi zizkigun.
Hitzaldia hementxe aurki dezakezue, eta beherago egindako grabaketa:

Heteropatriarkatu kapitaliztari planto. Bizitzak erdigunean.

MGI-ISF elkarteak martxoaren 8ko grebarekin bat egingo du.

Mugarik Gabeko Ingeniaritza – Ingeniería Sin Fronteras elkarteko emakumeok martxoaren 8an gure zereginak egiteari utziko diegu eta kaleak hartuko ditugu greba feministara batuz, heteropatriarkatu kapitalistaren kontra egiteko.

Bizitza erdigunean jarri nahi dugu, bizitza duinak eramateko eskubidea eta emakume* gisa burujabe izatea ukatzen digun indarkeriaren, ezberdintasunaren, prekarietatearen, kontsumo-ereduaren eta esplotazio kapitalista, patriarkal eta arrazistaren kontra egiteko.

Lanaren zatiketa sexualaren, etxeko lanen ikusgarritasun ezaren eta sozialki eta instituzionalki inolako balio ekonomikorik ez duten erreprodukzio eta zaintza lanen aurrean, aitortza eta erantzukizun instituzionala aldarrikatzen dugu, justuagoa, bidezkoagoa eta iraunkorragoa den sistema bat lortzeko.

Sexualitate-eredu hegemonikoen, pertsona transen patologizazioaren, heteroarauaren, lesbofobiaren, edertasun canon-aren eta beste menderakuntzen aurrean, denontzako eskubide zibil berberak aldarrikatzen ditugu.

Greba egingo dugu bizitza jasangarriak nahi ditugulako. Horretarako, bizitzaren sostengatzearen gainean erantzukizun kolektiboa aldarrikatzen dugu.

Indarkeria matxistarik eta heteroaraurik gabeko bizitzak nahi ditugulako, aldarrikatzen dugu sinetsiko gaituen eta gure hitza zalantzan jarriko ez duen justizia, lege eta botere publikoan oinarritutako sistema-eredua.

Arrazakeriarik eta kolonialismorik gabeko bizitzak nahi ditugulako, inor ez dela ilegala aldarrikatzen dugu. Guztiontzako eskubide guztiak.

Ingeniaritza Eskolan egiten dugun lana dela eta, MGI-ISF-k greban parte hartuko du, aurrez aipaturiko gai guztiez gain, gure fakultateetako hezkuntza planak guztiz androzentrikoak direlako, gizonetan eta gizonezkoetan zentraturikoak. Hori dela eta, zientzia eta teknologian emakumeak ikusaraztea eskatzen dugu.

Euskal Herrian eta El Salvadorren lanean gabiltzan langileak grebara batuko gara eta martxoaren 8an ez dugu kotizatuko.

Lan, hezkuntza, kontsumo eta zaintza greba egingo dugu jendarte libre, iraultzaile eta feminista baten alde.

Bizitzak erdigunean!

Informazio gehiago hemen.

Erauzketaren aurka

Ekozinemaldiaren 13. edizioan hegoaldeko ahots bat izango dugu.

Planetak pairatzen duen ingurumen krisia baliabide naturalen predatzailea eta ezberdintasunen sortzailea den ekoizpen-, truke- eta kontsumo-eredu globalizatuaren emaitza da. Lehiakortasuna, indibidualismo eta amaigabeko kontsumismoan oinarrituriko eredua. Horren adierazgarri dira Amazoniako milioika hektareatako ustiapen baimenak, energia eta mea baliabideetara heltzeko Venezuelan garatu daitekeen kontu-hartze militarra, Brasilen meatzaritza arduragabeagatik gertaturiko beste hondamendi bat, Kolonbiako urtegirik handienaren proiektuak sorturiko lekualdatzeak eta pobrezia Cauca ibaian ingurugiro hondamendia izateko zorian jarriz, edota Laos, Kenya, Afganistan eta Birmanian aurreko urtean izandako hondamendiak.

Honi batu behar zaio erauzketaren aurrerakadari paraleloki doan errepresioaren fenomenoa, irabazi ekonomiko handiagoen eta berme gutxiagokoen kasuan, proiektu horien aurka dabiltzan aktibisten erailketak jazoz. 2018an 321 aktibistaren erailketak zenbatu dira, %75 ingurumenaren defendatzaileak izanik.

Gertu zein urrun izan arren, planetari eragiten dioten arazoak begirada global batez ezagutzeko, inspiratzeko eta elkartasuna adierazteko asmoarekin, Ekozinemaldiaren 13. edizioa dugu laster. Ekologistak Martxan eta Mugarik Gabeko Ingeniaritza/Ingeniería sin Fronteras (MGI-ISF) erakundeekin, beste eragile batzuekin elkarlanean, antolaturiko zor ekologikoa eta zine festibala, Euskal Herriko 13 herri eta hirietan burutuko da, martxoaren 25etik 31ra. Hemen duzu programa osoa.

Edizio honetan, hegoaldeko ahotsa dakarkigun Vidalina Morales komunitateko liderra eta ingurugiro defendatzailea izango dugu, El Salvadorren metalen meatzaritzaren aurkako mugimenduko borrokako kidea, herrialde honetan industria eredu honen debekua lortu zutelarik.

Vidalina Morales El Salvadorren ustiapen baimen eske zebiltzan meatzaritza proiektuei aurre egiten hasi zen hasieratik. Kalteturiko komunitateak hamarkada luzez borrokatu ostean jarduera hau debekatzen duen mundu mailako lehenengoa eta bakarra den legearen onespena Latinoamerikako aparteko gertaera izan da.

Borroka prozesu honen berri ematen digun “No tenemos miedo” dokumentala, Vidalina Morales protagonista duen ikus-entzunezko erreportajea da, El Salvadorreko Asociación de Desarrollo Económico Social (ADES) erakundeak Colectivo de Comunicación Popular eragilearekin koordinazioan ekoizturikoa. Dokumentalak Ekozinemaldian 2019ko programazioan izango dugu, eta emanaldien osteko solasaldietan protagonistak berak parte hartuko du.

Euskal Herrira Vidalina Moralesek egingo duen bisitaren helburua lurraldearen eta Giza Eskubideen defentsan El Salvadorreko emakumeek egiten duten lanari buruzko ezagutza izatea da, beste lurralde batzuetako erresistentzientzako inspirazio moduan. Herrien artean errealitate eta borroka hauek elkarbanatzea elkartasun eta erresistentziak sustatzeko tresna dira.

Aukera hau ere baliagarri izango zaigu El Salvadorreko errealitatearen eta beste borroka batzuen egoeraren berri izateko, hala nola, gaur egunean estatu horretan abortuaren zigorgabetasunerako eta uraren pribatizazioen aurkako erronkei buruz mintzatzeko.

ISF-MGI-ek Vidalina Moralesen Euskal Herriko bira honetan parte-hartuko du:

  • Donostia. Martxoaren 25ean, astelehena, goizeko 11etan dokumentalaren emanaldia eta solasaldia UPV/EHU-ko Ingeniaritza Eskolan, eta arratsaldeko 7.30etan Koldo Mitxelena kulturgunean.
  • Leioa. Martxoaren 26an, asteartea, eguerdiko 12.30etan dokumentalaren emanaldia eta solasaldia UPV/EHU-ko Arte Ederren Fakultatean.
  • Bilbo. Martxoaren 26an, asteartea, arratsaldeko 6etan dokumentalaren emanaldia eta solasaldia Bilborock aretoan Silvia Federici ekintzaile feminista eta “Caliban eta sorgina” liburuaren idazlearekin batera.
  • Tolosa. Martxoaren 27an, asteazkena, arratsaldeko 7.30etan dokumentalaren emanaldia eta solasaldia Leidor zineman.
  • Bilbo. Martxoaren 28an, osteguna, arratsaldeko 5etan dokumentalaren emanaldia eta solasaldia UPV/EHU-ko Bilboko Ingeniaritza Eskolan.
  • Basauri. Martxoaren 29an, ostirala, arratsaldeko 7etan, dokumentalaren emanaldia eta solasaldia Marienea – Emakumeen Etxean.

ARGAZKI LEHIAKETA: Emakumeak estereotipoak apurtzen Euskal Herrian

Emakumeek oraindik oztopo asko aurkitzen ditugun gizarte batean bizi gara. MGItik genero estereotipo hauek gainditzen dituzten emakumeak ikustarazi nahi ditugu, eta horretarako argazki erakusketa bat prestatu dugu.

Parte har ezazu “Euskal Herrian estereotipoak apurtzen” argazki lehiaketan, estereotipo hauek erakusten digutenaren irudi bat bidaliz info.bilbao at euskadi.isf.es e-posta helbidera otsailak 24 baino lehen!

Lehiaketaren oinarriak hemen:

Bidali  

  1. Irudia: Argazkia JPG formatuan, 72 puntu hazbesteko (dpi) bereizmenarekin eta DINA A2 neurriarekin, horizontalean edo bertikalean.
  2. Izena emateko orria: Webguneko izena emateko orria beteta.

Saria    

Lehiaketako 6 argazkiren egileen artean 50 €ko balioa duten otzarak + ISF-MGI-ko materialak (kamiseta, pendrive, liburuak etb) banatuko dira.

Baldintzak  

  • Parte hartzaile bakoitzak gehienez lan bat aurkeztu dezake.
  • Argazki sarituak ISF-MGI-k eta El Salvadorreko emakume antolatuek egindako “Mujeres en la defensa del territorio y los DDHH y ruptura de estereotipos” erakusketa osatuko dute.
  • Lanak originalak izan behar dute.
  • Epaimahaiak lehiaketa hutsik geratzen dela adostu dezake bidaltzen diren lanen kalitatea nahikoa ez bada.
  • Lehiaketa honetako parte hartzaileak testuen, argazkien eta bideoen argitalpenerako baldintzak onartzen dituzte.
  • Edozein zalantza izanez gero honako helbide honetara idatzi dezakezu: info.bilbao@euskadi.isf.es
  • Epaimahaiak lanen originaltasuna eta ISF-MGI-k diharduen lanarekiko lotura baloratuko du.

Lanak aurkezteko epea:  2019ko otsailaren 24a baino lehen, honako helbide elektronikora info.bilbao at euskadi.isf.es, mezuaren izenburuan Argazkia adieraziz.

ZIENTZIA, TEKNOLOGIA ETA GIZARTEA. Hegoa Institutuaren graduondoko ikasketetan buruturiko Giza Garapenerako Teknologien inguruko saioa

Askotan zientzia eta teknologia neutraltasun gune gisa eta ideologiarik gabekotzat aurkezten dira. Zeinbaterainokoa da Ipar eta Hego Globalen artean teknologiaren erabileraren aldea? Nola gauzatzen dute emakumeek eta gizonek teknologiaren erabilera eta kontrola?

Galdera hauek jorratzeko, Ingeniería Sin Fronteras – Mugarik Gabeko Ingeniaritza (ISF-MGI) erakundeak pasadan asteartean, urtarrilaren 15ean, Hegoa Institutuaren Garapena eta Nazioarteko Lankidetza eta Globalizazioa eta Garapena masterreko ikaslegoari zuzenduriko saio bat burutu zuen. Bertan zientzia eta teknologiak bizigarri diren bizitzak posible izateko duten eraginaren inguruko hausnarketa proposatu genuen.

Hamabost bat gazte hurbildu ziren ordu pare bat iraun zuen saiora, eta topaketa eta hizketa gune bat garatu genuen Giza Garapenerako Teknologien eginkizuna eta gure erakundeak zientzia eta teknologia bizitzaren zerbitzura jartzeko egiten duen lanaren inguruan eztabaidatuz.

Horrez gain, hausnarketen gehiengoak Giza Garapenerako Teknologietan perspektiba feminista txertatzearen eta honen zeharkakotasuna garatzearen garrantziari buruzkoak izan ziren, eta horretarako hiru dimentsioetan zehar (proiektuarena, kolektiboarena eta pertsonala) erakundean gauzatutako praktika feministen adibide ezberdinak erabili genituen.

Espazio oso aberasgarria izan zen eta espero dugu hausnarketa kritikorako eta ISF-MGI erakundean, praktiken bidez edota bolondres gisa, partehartzeko interesa piztu izana.